Nieuws - Natuurinclusieve landbouw

Eerste jaar extensiveringsproject Vijfheerenlanden en Nieuwkoopse Plassen succesvol

Elf melkveehouders in de regio Vijfheerenlanden en rond de Nieuwkoopse Plassen hebben in het eerste jaar van hun gezamenlijke extensiveringsproject de gestelde doelen behaald. Alle deelnemers realiseerden een stikstofexcretie van maximaal 150 of 100 kilo stikstof uit dierlijke mest per hectare, zoals afgesproken bij de start van het project.

Methorst: 'Regeneratieve landbouw is niet afgebakend, en dat heeft ook een positieve kant'

De populariteit van regeneratief neemt in rap tempo toe. Dat er (nog) geen harde afbakening is maakt ‘greenwashing’ met de term regeneratieve landbouw mogelijk en dat zal zeker gebeuren. Hoe gaan we daar als sector mee om?

Kansentabel natuurinclusieve akkerbouw

Het Louis Bolk Instituut heeft met verschillende partners een kansentabel natuurinclusieve akkerbouw samengesteld. Deze tabel is een hulpmiddel om het gesprek tussen gebiedspartijen te faciliteren. Zo kunnen akkerbouwers, medewerkers van overheden, waterschappen en landschapsorganisaties, gezamenlijk invulling geven aan de ontwikkeling van een gebied.

Bokashi: van maaisel tot meerwaarde

Het Japanse bokashi kroop zo’n vijftien jaar geleden de Nederlandse kringloopgedachte binnen. Samen met allerlei klakkeloze claims. HAS green academy en Hogeschool Van Hall Larenstein deden de afgelopen jaren samen onderzoek naar dit gefermenteerde materiaal met een Japanse naam, op jacht naar echte kennis.

Groen Kennisnet Webinar: Boerderij van de Toekomst - Veenkoloniën 2030

Klimaatverandering, het wegvallen van gewasbeschermingsmiddelen en beperkingen in gebruik van bemesting. Wat voor veranderingen staan ons te wachten op de korte termijn? En is het met deze verandering mogelijk om de teelt succesvol uit te voeren?

Perspectief voor dubbeldoelrassen door ontwikkeling natuurinclusieve landbouw

De ontwikkeling van natuurinclusieve landbouw biedt kansen voor de Nederlandse dubbeldoelrassen. Maar waarom precies? De meerwaarde van deze rassen voor natuurinclusieve landbouw staan nu op een rijtje. Ook zijn er adviezen voor een betere ondersteuning van de fokkerij van deze dubbeldoelers.

Cirkelakker als alternatieve landschapsinrichting

De cirkelakker laat zien dat voedselproductie hand in hand kan gaan met biodiversiteit, woningbouw en een toekomstbestendige bodem. Ontwerper Floris Schoonderbeek creëert met dit initiatief een innovatieve vorm van landbouw waarin natuur, regeneratieve principes en technologie samenkomen als alternatieve landschapsinrichting.

Van polder tot klaslokaal: lector ziet biodiversiteit als rode draad

Wat betekent biodiversiteit in het landelijk gebied, en hoe kun je daar als lector écht verschil in maken? In dit interview vertelt Martijn van der Heide, lector Biodiversiteit in het Landelijk Gebied bij Hogeschool Van Hall Larenstein, over zijn liefde voor het polderlandschap, de rol van weidevogels in Fryslân en het belang van samenwerking tussen onderwijs, onderzoek en praktijk. Ook deelt hij zijn visie op natuurinclusieve landbouw en de kracht van verbeelding in het vormgeven van de toekomst.

Het landschap weer in balans

In het landschap liggen eeuwen aan kennis en keuzes verborgen. In het webinar ‘Vooruit met landschapsgeschiedenis’ ging Groen Kennisnet met drie experts om tafel om het over het verleden en de toekomst te hebben. “Het landschap moet iets zijn waar je je prettig kan voelen, en waar je je brood mee kan verdienen.”

Magazine veranderkracht: Leren van natuurinclusieve pioniers

Hoe ziet een samenleving eruit waarin natuur niet als kostenpost, maar als bondgenoot wordt gezien? En wat betekent dat voor de manier waarop we werken, samenwerken en opleiden? Veranderkracht is een initiatief van de werkgroep ‘Onderwijs voor een natuurinclusieve arbeidsmarkt’ in het Collectief Natuurinclusief. Het magazine brengt inspirerende verhalen uit verschillende domeinen samen, van onderwijs tot landbouw en van gezondheid tot de financiële sector.

Landschappen die ademen door de tijd

De manier waarop we in Nederland wonen, werken en consumeren, en dus met ons landschap omgaan, frustreert landschapsarchitect Peter Hermens met enige regelmaat. Het zet hem aan tot actie binnen vernieuwende projecten, waar hij volop in gelooft.

Landschapsboeren aan zet: Symposium Landschap en natuur als tweede tak

In het natuurrijke decor van Bronlaak vond op vrijdag 6 juni een symposium plaats ter afsluiting van de cursus “Landschap en natuur als tweede tak”. De dag bracht een brede groep professionals en cursisten samen rondom het thema landschapslandbouw en een toekomstbestendig, natuurrijk cultuurlandschap.

Poster biodiversiteit op het biologisch bedrijf

Op welke manieren kan je natuur meenemen in je bedrijfsvoering als bio-boer? Hogeschool Van Hall Larenstein, Aeres Mbo en Terra ontwikkelde een inspirerende poster waar je in één oogopslag de landschappelijke inpassing van verschillende maatregelen ziet.

Gebiedsgerichte aanpak maakt regeneratieve landbouw haalbaar

Een recent onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen en de Universiteit Utrecht, in opdracht van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN), biedt nieuwe perspectieven voor de invoering van regeneratieve landbouw in Friesland en Twente. Het rapport presenteert innovatieve businessmodellen die de financiële haalbaarheid van deze duurzame landbouwvorm vergroten.

Boer en onderzoeker delen bodemkennis in de praktijk

Groenbemesters, terug naar de potstal of misschien juist helemaal weg van dierlijke mest? Wetenschappers en boeren zoeken naar de heilige graal voor een gezonde bodem. Onderzoeker Rosa Boone ontwikkelt een ‘elektronische neus’ om verandering in de bodem op te sporen. Veehouder Marco van Liere wil laten zien dat er meer is dan dierlijke mest alleen, zoals groenbemesters of klavers.

Kennisclips 'bomen op mijn land'

Filmmaker Joris van der Kamp maakte in 2024 in opdracht van het ministerie van LVVN de film ‘Bomen op mijn land’: een inspirerend portret over drie Franse en Belgische boerenfamilies die laten zien hoe zij akkerbouw of veehouderij op hun bedrijf combineren met bomen. De film won in 2024 de prijs ‘Agrofilm van het jaar’.

Lessen en aanbevelingen uit succesvolle overgangsgebieden

Landbouw, natuur en recreatie in balans. In een zevental voorlopersgebieden rondom kwetsbare natuur is dat gelukt. In opdracht van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) heeft projectbureau Wing de belangrijkste lessen en aanbevelingen in kaart gebracht. Door de gebiedsmanagers en projectleiders van deze gebieden is kennis opgedaan die voor andere gebieden en voor de ontwikkeling van beleid erg relevant is.

Een beter klimaat begint bij biodiversiteit

Klimaatverandering krijgt veel aandacht, maar de biodiversiteitscrisis is minstens zo urgent. Ecoloog Ignas Heitkönig en biologische boer Sil Oostendorp bewijzen dat aandacht voor de natuur én praktische oplossingen hand in hand kunnen gaan. “We kunnen het tij keren, als we echt anders gaan denken en doen.”

Biodiversiteit in Nederland: zorgen én hoop

Op de Internationale Dag van de Biodiversiteit sprak Groen Kennisnet met twee onderzoekers die hun loopbaan aan dit onderwerp hebben gewijd. Zoë van Eldik, antropoloog bij Wageningen Environmental Research (WENR), en Wieger Wamelink, ecoloog bij WENR, vertellen wat biodiversiteit is, waarom het belangrijk is en wat je zelf kunt doen om deze te verbeteren. Dat blijkt vaak eenvoudiger dan je denkt.

Lector Martijn van der Heide bouwt aan biodivers landelijk gebied

Een landbouwpraktijk die zich in zestig jaar tijd heeft ontwikkeld tot een hoogproductieve, internationaal concurrerende en economisch efficiënte sector, transformeer je niet zo maar even. Daar zijn bruggenbouwers voor nodig. Dit is de uitdaging waar lector ‘Biodiversiteit in het landelijke gebied’ Martijn van de Heide zijn tanden in gaat zetten. In zijn zijn inaugurele rede op 24 januari legde hij uit hoe zijn lectoraat aan deze transformatie gaat bijdragen.

Gele kwikstaart broedt succesvol tussen bollen

Terwijl akkervogelpopulaties in veel delen van Nederland achteruitgaan, weten ze zich opvallend goed te handhaven in de bloembollenteelt. Veldonderzoek van het NIOO-KNAW en Living Lab B7 toont aan dat gele kwikstaarten succesvol broeden op de percelen van JUB Holland. De resultaten bevestigen wat twintig jaar monitoring al suggereerde: met slim landschapsbeheer is ook in intensieve landbouwgebieden ruimte voor biodiversiteit.

Update storymap natuurmaatregelen: Waar liggen de kansen in het landschap?

Er zijn allerlei manieren om samen bij te dragen aan natuurherstel en maatschappelijke opgaves. Eerder presenteerde Wageningen Environmental Research al 10 categorieën natuurmaatregelen, en een storymap met natuurmaatregelen en verdiepende verhalen. Deze heeft nu een flinke update gekregen. Lees een nieuw verhaal, en bekijk ook de kansen voor natuurmaatregelen in verschillende types landschap.

Kabinet hoopt ‘maximaal wendbaar’ de biodiversiteit te herstellen

Met bestaand beleid en ‘maximale wendbaarheid’ wil het kabinet de biodiversiteit in Nederland herstellen. Dat staat in een plan dat de bijdrage van Nederland aan 23 mondiale actiedoelen beschrijft. Tegelijkertijd klinkt de roep om vernieuwing van beleid, omdat diezelfde overheid er niet in slaagt om duurzaamheidsdoelen waar te maken.

Hoe Nederland voorop kan lopen in eerlijke landbouw

Overheden zeggen wel dat ze het voedselsysteem willen verduurzamen, maar het huidige beleid ondersteunt voornamelijk de status quo. Volgens Jeroen Candel, universitair hoofddocent Voedsel- en Landbouwbeleid aan Wageningen University & Research (WUR) is er een gapend gat tussen wat er wetenschappelijke bekend is en het politieke debat. Biologisch boer Joost van Strien maakt handig gebruik van bestaande subsidies om zijn bedrijf klaar te maken voor een klimaatonzekere toekomst.

Ecologische effectiviteit van ANLb vraagt om grotere inspanning

Het huidige Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb) draagt lokaal bij aan biodiversiteit, maar is in de huidige vorm niet voldoende om de brede afname van boerenlandvogels en andere soorten te stoppen. Dat blijkt uit de ecologische evaluatie van het ANLb, die op 25 maart is gepresenteerd aan minister Wiersma van Landbouw, Visserij, Voedselveiligheid en Natuur (LVVN).

Duurzaamheid als basis voor bestaanszekerheid

Overstappen op een duurzame bedrijfsvoering zien veel boeren en tuinders als een avontuur met een onzekere afloop. Toch zijn er genoeg agrarisch ondernemers die hun bedrijf toekomstbestendig maken doordát ze duurzame maatregelen nemen, ziet het Nationaal Klimaat Platform (NKP). Landschapsboer Jan Duijndam uit Delfgauw is een van hen.

Voor vee zijn voederbomen méér dan alleen voedsel

Veehouders die voederbomen aanplanten op hun land, creëren daarmee een extra voedselbron voor hun vee. Bomen zorgen bovendien voor een gunstiger klimaat voor de dieren, stimuleren het natuurlijk gedrag en kunnen zelfs dienen als ‘apotheek’. Waar moeten veehouders die met voederbomen aan de slag willen rekening mee houden?

Succesvolle Onderbroekentest: Mulchproject geeft aanleiding tot verdere verdieping

De onderbroekentest, uitgevoerd binnen het mulchproject van het Practoraat Duurzaam Bodembeheer (Yuverta Boxtel), heeft de eerste veelbelovende resultaten opgeleverd. Tijdens dit experiment werden katoenen lapjes onder verschillende mulchlagen begraven en na zes weken geëvalueerd op afbraak. De uitkomsten zijn veelbelovend en bieden perspectief voor het verder doorontwikkeling van deze methode.

Baanbrekend in de bodem

Karin Pepers is onderzoeker-docent bij het lectoraat ‘Duurzaam bodembeheer’ van Aeres Hogeschool Dronten. Ze raakt niet uitgepraat over RhoC, een sensor om de bulkdichtheid van de bodem te meten. En niet voor niets…de sensor is nog volop in ontwikkeling, maar er is nu al nationale en internationale belangstelling.

Wat de landbouwsector heeft geleerd van 5 jaar stikstofcrisis

De rechtbank stelt Greenpeace in het gelijk en daarmee staat de stikstofcrisis opnieuw op scherp. Een halvering van de stikstofuitstoot tegen het einde van 2030 betekent dat veel vormen van landbouw zullen moeten veranderen. In heel het land is de landbouwtransitie in volle gang.

Last van plagen? Ga aan de slag met natuurlijke bestrijders!

Natuurlijke vijanden zoals sluipwespen en roofmijten kunnen een belangrijke rol spelen bij het beheersbaar houden van ziekten en plagen in de biologische sierteelt. Maar wat kun je als sierteler doen om de aanwezigheid van deze nuttige beestjes op je bedrijf te bevorderen? En hoe kom je erachter wie wat eet? Om hier meer zicht op te krijgen organiseerde Bionext in juli 2024 een webinar over natuurlijke plaagonderdrukking. Daar werden waardevolle inzichten gedeeld voor telers die zich willen verdiepen in het toepassen van natuurlijke plaagbestrijding.

Terugblik: BoerenNatuur Kennisuur – De Wulp

Henk Jan Ottens (Grauwe Kiekendief – Kenniscentrum Akkervogels) doet al jarenlang onderzoek naar wulpen in Drenthe. Tijdens dit online kennisuur neemt hij ons mee in wat we weten over deze imposante boerenlandvogel. Ottens vertelt over de belangrijkste bevindingen uit het zenderonderzoek in de afgelopen jaren en sluit af met praktische tips voor effectief wulpenbeheer.

Terugblik: Kennisbijeenkomst – Open Akker

Op donderdag 12 december 2024 vond de Open Akkerdag plaats in Ede. Op deze dag kwamen ruim 25 medewerkers van agrarische collectieven samen om kennis en ervaringen uit te wisselen over het agrarisch natuurbeheer in het leefgebied Open Akker.

Afronding project Kennisportaal en Kennismakelaar Boerenlandvogels

Ondanks de vele inspanningen op het gebied van agrarisch natuurbeheer en de vele onderzoeken die gedaan worden, blijft het een enorme uitdaging om boerenlandvogels in Nederland te behouden. Daarbij valt het op dat de resultaten uit ecologisch onderzoek niet altijd zijn weg vinden naar de praktijk van het (agrarisch) natuurbeheer.

Landelijke Onderwijsdag Natuurinclusieve landbouw; “Ons voedselsysteem steekt de planeet in de fik.”

Voor boeren is bij natuurinclusief boeren een belangrijke vraag of hun inkomen wel op peil blijft. Dat lijkt goed te gaan nu het budget voor financiële steun stijgt. Het kabinet reserveert vanaf 2026 500 miljoen euro per jaar voor agrarisch natuurbeheer. “Natuurinclusiviteit blijft op de agenda”, zegt Petra van Egmond van het ministerie van LVVN. Er is veel belangstelling en enthousiasme.

Een natuurinclusieve blik met het leerboek NIL

“Als mensen natuurinclusief aan de slag gaan, dan worden ze innovatief”. Diederik Sleurink en Ine Sturkenboom zien volop kansen voor natuurinclusieve landbouw in het onderwijs en in de beroepspraktijk. Een terugblik op een goed gesprek over een goed boek.

Wijzigingen in eco-regeling in 2025

In 2025 komen er een aantal wijzigingen in de Nederlandse uitvoering van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB). Het zijn wijzigingen in de eco-regeling en de conditionaliteiten (GMLC’s – Goede Landbouw- en Milieucondities). Groen Kennisnet zet de wijzigingen op een rij.

Innovatieve technologie helpt de weidevogel verder

Van plasdraspompen, wildcamera’s tot drones die werken met AI. Er is steeds meer innovatieve technologie die agrarische collectieven, boeren en vrijwilligers kunnen gebruiken bij het beheer en de bescherming van weidevogels. Een rondje langs de deskundigen in het veld. Tekst: Pieter Verbeek

Innoveren rondom landbouw, water en voedsel

In de Kennis- en Innovatieagenda Landbouw, Water en Voedsel deelt het ministerie van LVVN de innovatiethema’s voor de jaren 2024-2027. Voor deze jaren wordt ingezet op zes thema’s waar kennis en innovatie moet zorgen voor een gezonde, veilige, welvarende en duurzame toekomst voor Nederland.

Gezond en duurzaam voedsel van boerderij naar voedselbank

Gezond en duurzaam eten is met name voor mensen in armoede een opgave. In de casus ‘een samenwerking tussen boerderij de Biesterhof en Voedselbank Nijmegen’ onderzocht het Louis Bolk instituut manieren om op een rendabele manier gezond en duurzaam voedsel via de voedselbank bij mensen te krijgen. De casus biedt inzichten voor samenwerkingen tussen boerderijen/telers en voedselbanken.

Film bodemwinst: Inspiratie voor een gezond bedrijf en een gezond ecosysteem

De film Bodemwinst toont de zoektocht van 7 boeren naar een levenskrachtige toekomst van hun bedrijven, waarbij ze de bodem als uitgangspunt nemen. Hoe kan de landbouw rendabel zijn en voedsel produceren én bijdragen aan een gezond ecosysteem? Welke kansen zien de 7 boeren? Met een positieve blik nemen ze de kijker mee in hun visie.

De groeiende Groen Kennisnet-kaart: Ontdek groene kennis in jouw buurt

Groen Kennisnet heeft in het voorjaar van 2024 'de kaart’ gelanceerd, een tool die professionals inzicht geeft in wat er allemaal in de buurt gebeurt. Door simpelweg je postcode in te vullen, zie je in één oogopslag waar er in jouw omgeving aan groene kennis wordt gewerkt. Sinds de lancering bevat de kaart al meer dan 300 projecten, demobedrijven, onderwijsinstellingen en samenwerkingsverbanden.

Broedplekken voor het opzetten van regionale voedselsystemen

In de Eemvallei en in de Achterhoek zetten boeren en tuinders schouder aan schouder regionale voedselsystemen op. Het idee is dat burgers en overheden aanhaken bij het verwezenlijken van de plannen voor toekomstbestendige boerderijen.

Terugblik: veldbijeenkomst – Kruidenrijke akkerranden voor functionele agro-biodiversiteit

Tijdens de veldbijeenkomst Kruidenrijke akkerranden op 11 juli 2024 gaf Raymond Klaassen (Grauwe Kiekendief Kenniscentrum Akkervogels) een presentatie over kruidenrijke akkerranden en hun rol in het verhogen van de functionele agro-biodiversiteit.

Noord-Hollands Weidevogelbroedseizoen 2024 geeft turbulent beeld door regen en roofdieren

Duizenden vogels broeden op boerenland. Met agrarisch natuurbeheer en reservaatbeheer werken ruim 1000 boeren, 800 vrijwilligers, vier agrarische natuurverenigingen, jagers/wildbeheereenheden en terreinbeheerders samen om deze te beschermen. Landschap Noord-Holland werft, ondersteunt en leidt vrijwilligers op om de boerenlandvogels te beschermen en te monitoren. Het is cruciaal dat we deze samenwerking met elkaar voortzetten als we de vogels op het boerenland willen behouden.

Gebiedsprocessen in overgangsgebieden

Er is werk aan de winkel in overgangsgebieden; de streken die grenzen aan Natura2000-gebieden. Overgangsgebieden zijn belangrijk voor het herstel van de natuur in de Natura2000-gebieden, daarom stelt de overheid geld beschikbaar. Maar op welke manieren kunnen gebiedspartijen dit geld inzetten?

Win-winsituatie met inzet van houtige gewassen rond boerenerf

Met behulp van beplanting kunnen boeren en tuinders een belangrijke bijdrage leveren aan het vergroten van de biodiversiteit. Door nieuwe producten te oogsten en te verkopen ontstaat ook een extra verdienmodel. Binnen het onderzoeksproject BEEdivers zijn in samenwerking met zes boerenbedrijven in het Groene Hart de eerste stappen gezet.

Productief kruidenrijk grasland biedt perspectief

Blijvend grasland heeft vaak goede opbrengsten aan ruwvoer en kruidenrijk grasland is juist goed voor de biodiversiteit. Door grassen, vlinderbloemigen en kruiden te combineren in productief kruidenrijk grasland, snijdt het mes aan twee kanten. Het Louis Bolk Instituut heeft deze drie typen graslanden in de Achterhoek beproefd.

Eén loket voor beloning van maatschappelijke diensten

Boeren en andere grondbezitters worden soms van het kastje naar de muur gestuurd om een vergoeding te krijgen voor de investeringen die ze doen in biodiversiteit, het landschap, het vasthouden van water of het verbeteren van de bodem. In Overijssel werken partijen gezamenlijk aan één loket: Salland Loont.

Koolstofvastlegging door agroforestry

Agroforestry kan bijdragen aan de vermindering van de gevolgen van klimaatverandering door koolstofvastlegging. De potentiële koolstofvastlegging is afhankelijk van meerdere factoren. Om koolstofvastlegging, andere ecosysteemdiensten en financiële opbrengsten van agroforestry goed in beeld te krijgen, is er een verkenning gedaan naar een structuur voor monitoring van Nederlandse agroforestry.

Groenblauwe verdienmodellen nodig voor biodiversiteit

Groenblauwe diensten, zoals bloemrijke akkerranden en plasdras in gras, zijn belangrijk voor de biodiversiteit. Om toekomstbestendig te kunnen boeren zijn ze ook noodzakelijk, want het verlies aan biodiversiteit heeft uiteindelijk economische gevolgen. Deze tweede terugblik op de Werkplaats Netwerk Platteland, d.d. 30 mei 2024, zoomt in op belangrijke randvoorwaarden voor groenblauwe verdienmodellen: financiering en markt.

College boer: in gesprek met natuurinclusieve pioniers

De camera's draaiden op volle toeren op Aeres MBO Dronten en Hogeschool Inholland. In samenwerking met Nieuwe Oogst vonden er op deze scholen vier opnames plaats voor de College Boer reeks. Het overkoepelende onderwerp voor deze opnames was natuurinclusieve landbouw en alternatieve verdienmodellen.

Wat hebben financieel adviseurs nodig voor een positief advies over NIL aan boeren?

Bij grote beslissingen op boerenbedrijven, zoals het zetten van stappen richting natuurinclusieve landbouw, zijn vaak financieel adviseurs betrokken. Door middel van interviews met 30 adviseurs is door Wageningen Universiteit & Research onderzocht hoe zij aankijken tegen natuurinclusieve landbouw en wat zij meewegen in een advies daarover.

Veel wegen naar duurzame landbouw

De landbouw staat voor de grote uitdaging om te verduurzamen met behoud van een verdienmodel. Daar is vakmanschap, innovatiekracht en ondersteunend beleid voor nodig. Veel boeren zijn op zoek naar duidelijkheid rondom duurzame landbouw. Voorbeeldbedrijven laten zien dat de weg naar verduurzaming voor iedere boer en ieder bedrijf anders is.

Biodiversiteit vergroten, ook in de polder!

Het aanplanten van bomen en hagen zijn manieren om als boer de biodiversiteit op de akker te vergroten. In de polder moet je echter rekening houden met het bestemmingsplan ‘open landschap’ en dan zijn dit geen opties. Biologisch akkerbouwer Henk Klompe heeft onder andere een insectenhotel, een individuele behandeling van afvalwater, maait in stroken en doet nog meer om de biodiversiteit van zijn bedrijf in de polder te vergoten.

Meer dan 2.200 artikelen vakblad Bodem digitaal beschikbaar

Ben je op zoek naar kennis over bijvoorbeeld duurzaam bodembeheer, waterbodemsanering of bodemdaling in veenweidegebieden? Groen Kennisnet heeft samen met de Bodembreed Academie, uitgever van het vakblad Bodem, meer dan 2.200 artikelen digitaal beschikbaar gemaakt.

Enquête: Hoe zit het met kennisuitwisseling tussen natuurinclusieve landbouw-projecten?

Wat is de huidige staat van samenwerking en kennisuitwisseling binnen het netwerk van Nederlandse projecten die zich richten op natuurinclusieve landbouw? Die vraag wil een groep studenten van de Universiteit Utrecht in opdracht van de Regieorganisatie GLB beantwoorden. Ben je werkzaam voor een natuurinclusief project? Je kunt aan het onderzoek bijdragen door de enquête in te vullen.

Veel kansen voor groenblauwe diensten als verdienmodel

Bloemrijke akkerranden, het aanleggen en onderhouden van heggen of natuurvriendelijke oevers zijn voorbeelden van zogenaamde groenblauwe diensten. Deze diensten zijn belangrijk voor het behoud van biodiversiteit en het tegengaan van de effecten van klimaatverandering. Het nadeel: ze kosten geld en leveren voor de boer niet direct iets op. De vraag ‘Hoe kunnen we groenblauwe diensten verwerken in een toekomstbestendig verdienmodel?’ stond centraal in de Werkplaats Netwerk Platteland op 30 mei 2024.

Publiekssamenvatting Actieplan Akkervogels Flevoland 2024-2033

Hoewel Flevoland de naam heeft veel intensief gebruikt bouwland te kennen, is het (nog steeds) een belangrijke provincie voor enkele karakteristieke akkervogels zoals graspieper, gele kwikstaart, kievit en scholekster. Ondanks vele inspanning om deze soorten te beschermen, komen ze steeds verder in de verdrukking. Extra inspanningen zijn dringend nodig voor de akkervogels in Flevoland.

Kruidenrijk grasland: hoe ontwikkel je geschikt kuikenland?

Het beheerpakket Kruidenrijk grasland, onderdeel van het Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb), kent een rustperiode vanaf 1 april tot minimaal 15 juni. Het kruidenrijke gras wordt pas gemaaid als er geen weidevogelkuikens rondlopen. De bloeiende kruiden en grassen bieden veel insecten. En de rustperiode geeft weidevogels voldoende tijd om hun kuikens groot te brengen tot ze vliegvlug zijn.

Terugblik: BoerenNatuur Kennisuur – De Velduil terug in boerenland

De velduil wordt door Romke Kleefstra, senior veldmedewerker bij Sovon Vogelonderzoek Nederland, beschreven als een zeldzame nomade die af en toe broedt in het agrarisch gebied in Nederland. Kleefstra leerde de velduil kennen tijdens zijn veldonderzoek in het waddengebied. Toen grote aantallen velduilen in 2014 opeens neerstreken in het agrarisch gebied in Fryslân, werd hij betrokken bij het tellen en beschermen en onderzoeken van deze mysterieuze boerenlandvogel.

Breng kansen voor natuurinclusieve landbouw in kaart met het gebiedsvenster

Waarom is het zo moeilijk de overstap te maken naar een meer natuurinclusieve vorm van landbouw? In vergelijking met intensieve landbouw zijn er veel meer factoren om rekening mee te houden. In het CoE groen project 'Gebiedsgerichte kansen voor een natuurinclusieve landbouw' ontwikkelde Aeres lector Ron Methorst en zijn team een tool om de natuurinclusieve landbouw in Nederland op weg te helpen.

Onderwijsmateriaal voor een succesvolle omslag naar natuurinclusieve landbouw

Een succesvolle omslag naar natuurinclusieve landbouw gaat niet vanzelf. Gebiedsgerichte samenwerking is nodig om uitdagingen op bedrijfsniveau, gebiedsniveau en in het netwerk rondom de boerenbedrijven het hoofd te bieden. De lesmodule ‘Lesmateriaal Gebiedsgerichte samenwerking voor natuurinclusieve landbouw’ maakt de kennis uit het project ‘Het project gebiedsgerichte kansen voor natuurinclusieve landbouw’ ook voor het onderwijs beschikbaar.

Biologisch telen met strokenteelt

Het akkerbouwbedrijf van familie Dun schakelde in 2018 gedeeltelijk over naar biologisch, waaronder strokenteelt. Nu gebruiken ze stroken van boekweit om bonenteelt te beschermen tegen de bonenvlieg en opstuivend zand.

Beweiding waardevol voor weidevogels

Weidevogels hebben baat bij beweiden, dat levert de vogels voeding en beschutting. Ook is er minder verlies aan nesten en kuikens bij beweiding dan bij maaien. Ook in kruidenrijk grasland vinden de weidevogels voedsel en schuilplekken.

Onderzoek naar de weidevogelstand; predatie en vegetatie doen ertoe

De provincie Zuid-Holland spant zich, samen met de partners van het Actieplan Boerenlandvogels, in om de terugloop van het aantal weidevogels te stoppen. Om meer inzicht te krijgen in de oorzaken van de terugloop, zijn de afgelopen jaren meerdere onderzoeken uitgevoerd.

Lancering Toolbox voor Basiskwaliteit Natuur

Natuur zorgt voor een schone lucht, schoon drinkwater en leefbare plekken voor mensen. Het is daarmee de basis voor een gezonde leefomgeving. Overheden en (natuur-)organisaties zetten zich daarom in om een Basiskwaliteit Natuur te realiseren. Om deze organisaties te ondersteunen in dit proces en concrete handvatten te bieden, hebben Stichting Deltaplan Biodiversiteitsherstel, Vogelbescherming Nederland en het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit een toolbox ontwikkeld. In deze toolbox staan praktische tips, instrumenten, voorbeelden en kennis over hoe je met Basiskwaliteit Natuur aan de slag kunt gaan.

Facelia goede keuze bestrijding trips in prei

Brabantse preitelers Adrie van Aert in Ossendrecht en Martijn Hendrickx in Woensdrecht hebben in 2023 niet of nauwelijks hoeven spuiten tegen trips. De ondernemers hadden banker-planten ingezet om zo diverse natuurlijke vijanden aan te trekken. Na één teeltseizoen experimenteren, lijkt facelia de beste keuze.

Beweiding is winst voor weidevogels

Nederland is trots op iconische weidevogels zoals de grutto, tureluur en kievit. Toch gaat het niet goed met de populaties van de meeste weidevogelsoorten. Met beweiding is op dit gebied veel winst te behalen, stelt Nyncke Hoekstra van het Louis Bolk Instituut. “Beweiding is een belangrijk onderdeel van weidevogelbeheer, maar altijd in samenhang met andere opties”, zegt Hoekstra in het Groen Kennisnet-webinar met het thema 'Weidevogels en weidegang'.

Terugblik: BoerenNatuur Kennisuur – Tureluurs: Je wordt het er niet van…, maar wel wijzer!

Tureluurs zijn de underdogs van de weidevogels. De afgelopen decennia is veel onderzoek gedaan naar grutto’s, kieviten en scholeksters, maar over tureluurs weten we nog relatief weinig. Opvallend is dat het minder slecht gaat met de Nederlandse broedpopulatie tureluurs in vergelijking tot andere typische steltlopers onder de weidevogels. Maar waar komt dat door? En hoe kunnen we in het (agrarische) natuurbeheer meer oog hebben voor deze soort?

Vlas: gewas van verleden én toekomst

Alleen in de vroege ochtend staat het hele veld van biologisch vlasteler Dick Harinck vol kleine blauwe bloemetjes. Het is een prachtig gezicht. De bloei is echter van korte duur: twee à drie weken. Dat maakt het extra bijzonder. Harinck begon in 2023 met de teelt. “De uitdaging ligt in onkruidbeheersing tijdens het dauwrottingsproces", zegt hij.

Nieuw lesboek: Natuurinclusieve landbouw in de praktijk

De term Natuurinclusieve landbouw zie je steeds vaker, maar wat houdt dit in? CLM Onderzoek en Advies en het Louis Bolk Instituut hebben een lesboek samengesteld met daarin een volledig overzicht van maatregelen en ervaringen: ‘Natuurinclusieve landbouw in de praktijk’. Dit boek is verschenen op 15 maart 2024 en bedoeld voor het onderwijs, maar bruikbaar voor iedereen die zich met natuurinclusieve landbouw bezighoudt.

Terugblik: BoerenNatuur Kennisuur – De Steenuil

De steenuil is een van de soorten die voorheen heel algemeen was, maar nu als kwetsbaar staat aangemerkt op de Rode Lijst van Nederlandse Broedvogels. De soort houdt van een kleinschalig halfopen landschap met fruitbomen, knotwilgen en afwisselend extensief beheerde graslanden en kort begraasde weides. Dit kleinste uiltje van Nederland is ontzettend honkvast en elk individu heeft een eigen karakter.

Stripboek ‘Bean me up’ zet veldboon in het zonnetje

De veldboon heeft potentie. Tot dit inzicht kwamen studenten, onderzoekers en het bedrijfsleven binnen het project ‘Bean me up’. De resultaten van dit project zijn terug te vinden in het stripboek Bean me up! De kracht van de veldboon!

Maak bodem en water echt sturend

Onder onze voeten ligt de toekomst van de landbouw én een deel van de oplossing voor veel maatschappelijke opgaven zoals biodiversiteit, woningbouw en waterberging. Op de Nationale Bodemtop 2024 was extra aandacht voor de rol van de bodem in de regio. Een gebiedsgerichte aanpak, gecombineerd met doelsturing, is cruciaal om samen voor een duurzame toekomst te zorgen, vinden sprekers van de plenaire opening.

Sloten schoon houden met oog voor flora en fauna

Nederland telt ruim 300.000 kilometer aan sloten die onderhouden moeten worden voor een goede aan- en afvoer van water. Bij ecologisch slootschonen hebben beheerders oog voor flora en fauna in de sloot. Ze combineren een juiste werkwijze met het juiste materieel, zodat diertjes kunnen overleven en een deel van de waterplanten verder kan groeien.

Winters voedsel voor akkervogels

In de winter hebben akkervogels het moeilijk om voldoende voedsel te verzamelen, er zijn weinig zaden van granen en onkruiden beschikbaar voor de dieren. Met een aantal maatregelen kunnen deze vogels in de winter toch op akkers terecht voor hun voedsel.

Successen en lessen van 18 Regeneratieve Landbouwbedrijven

Regeneratieve Landbouw (RL) is een vorm van landbouw die een positieve bijdrage levert aan natuur, milieu, klimaat, voedselzekerheid en sociale omstandigheden. Van 2018 tot 2022 zijn 18 praktijkbedrijven gevolgd die al met RL-praktijken aan de slag waren. De successen en lessen staan in het recent op Crkls gepubliceerde onderzoek.

Longread: Kennisdag Boerenlandvogels 2023

Na de kennisdag in 2022 was de vraag naar een vervolg groot. Op 12 oktober 2023 ontvingen we een kleine honderd deelnemers bij De Dyck in Woubrugge. Een divers gezelschap van o.a. boeren, agrarische collectieven, terreinbeheerders, vrijwilligers, onderzoekers en andere betrokkenen bij boerenlandvogels nam deel aan deze dag in het teken van kennis uitwisselen, inspireren & leren van elkaar en netwerken. Lees de samenvatting van de dag en klik via de buttons door naar de workshop presentaties.

Weidevogelbeheer populairste vorm van agrarisch natuurbeheer

Maatregelen voor weidevogels vormen de populairste vorm van agrarisch natuur- en landschapsbeheer. Er vond op ruim 6% van het totale agrarische areaal (104.000 hectare) enige vorm van agrarisch natuurbeheer plaats. Het grootste deel van het areaal (circa 80%) werd beheerd voor weidevogels. In 2022 waren er 40 agrarische collectieven, met ruim 11.000 leden. Het aantal collectieven verschilt per provincie. Zo is er in Flevoland, Limburg, Zeeland en Drenthe één collectief voor de gehele provincie, terwijl Zuid-Holland er bijvoorbeeld acht telt. Dat staat te lezen in het rapport de Staat van Landbouw, Natuur en Voedsel; editie 2023.

Poster Biodiversiteit groenblauwe dooradering nu beschikbaar

De nieuwe poster ‘Biodiversiteit groenblauwe dooradering’ illustreert de biodiversiteitseffecten van landschapselementen zoals houtwallen, voederheggen, drinkpoelen en natuurvriendelijke oevers. De posters zijn online en in gedrukte vorm beschikbaar voor onderwijs en andere partijen.

Optimisme over natuurinclusiviteit in de landbouw

Christianne van der Wal, demissionair minister voor Natuur en Stikstof, erkent de spagaat voor veel jonge boeren die natuurinclusief willen ondernemen: kun je wel genoeg verdienen? Maar ze heeft er alle vertrouwen in. “Het is juist slim voor je verdienmodel. Natuur is toch resource nummer 1.” Dat zei ze maandag 27 november op de landelijke onderwijsdag in Velp.

Ondersteuning nodig bij regeneratieve landbouw

De omschakeling naar regeneratieve landbouw is voor veel boeren en tuinders groot. Dat blijkt uit een jarenlange samenwerking van boeren, belangenorganisaties en Wageningen Economic Research. Al kiezen agrarische ondernemers wel vaker bewust voor maatregelen die goed zijn voor de omgeving.

Videoclips film ‘Bodemwinst’ beschikbaar

Vóór het agrarisch onderwijs en voor ieder die meer aandacht aan bodem wil besteden in het bedrijfsplan. Bodemwinst is een diepgravende waaier van kennis direct uit de praktijk en met commentaar van deskundigen. De film belicht alle aspecten van het onderwerp: van hoe verzorg ik mijn bodem tot wat betekent dat voor mijn bedrijfsvoering. Studenten krijgen het verhaal van de bodem in mooie beelden met respect en een glimlach verteld. De film heeft zoveel kwaliteit dat deze ook voor andere doelgroepen leerzaam is en men er veel genoegen aan zal beleven.

Miniserie ‘Volg de reis van de Grutto’

In de documentaire ‘Grutto!’ vertelt Gouden Kalfwinnaar Ruben Smit het verhaal van de grutto. De film over de nationale vogel van Nederland verscheen in het najaar van 2023 als miniserie op NPO en is terug te kijken via NPO start.

Kennisagenda Biologische productie en consumptie zorgt voor overzicht

Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) wil de biologische productie en consumptie in Nederland stimuleren. De kennisagenda Biologische productie en consumptie vloeit voort uit het eerder door LNV gepresenteerde Actieplan Biologische Landbouw en geeft een eerste overzicht van de benodigde inzet.

Boeren missen het verdienmodel bij natuurinclusieve bedrijfsvoering

Landbouw en natuur spelen allebei een hoofdrol in het Drentsche Aa-gebied. Samen met het Centrum voor Landbouw en Milieu (CLM) onderzoeken akkerbouwers en veehouders waar en hoe biodiversiteit en voedselproductie beter op elkaar aan kunnen sluiten. Een goede inkomstenbron blijkt een struikelblok.

Groen Kennisnet tipt de docent: wilde bijen

Wil jij gebruik maken van actuele informatie tijdens je les? Maar vind je moeilijk je weg in de grote hoeveelheid bestaande bronnen? Groen Kennisnet heeft de oplossing. In onze rubriek 'Groen Kennisnet tipt de docent' lichten we actuele bronnen uit zodat jij ze meteen kunt inzetten in de klas.

100.000 euro voor versterking van plasdras in weidevogelgebieden

Het Samen Voor Biodiversiteit Innovatiefonds steunt dit jaar projecten die versterking en uitbreiding van plasdras gebieden als doel hebben. Dit is mogelijk door de samenwerking van Stichting Deltaplan Biodiversiteitsherstel en het Dinamo Fonds, dat hiervoor € 100.000 beschikbaar stelt. Vanaf 28 augustus kunnen aanvragen voor versterking van de natuurkwaliteit van bestaande of aanleg van nieuwe plasdras gebieden worden ingediend via het Innovatiefonds.

WUR identificeert zes dilemma’s voor landbouw, voedsel en natuur

De toekomst van de Nederlandse landbouw én natuur verdient een strategisch langetermijnperspectief. Onderzoekers van Wageningen University & Research (WUR) identificeren zes dilemma’s, waaruit kiezen de koers gaat bepalen. Het rapport ‘WUR-perspectieven op landbouw, voedsel en natuur’ laat zien welke knopen we snel moeten doorhakken.

Pakken burgers hun rol bij omschakeling naar natuurinclusieve landbouw?

Omschakelen naar natuurinclusieve landbouw vraagt veel van een agrariër. Daarbij is de ondernemer ook afhankelijk van anderen. Burgers hebben bijvoorbeeld een rol als consument, stemgerechtigde of recreant. Kennis over natuurinclusieve landbouw helpt burgers het meest bij het pakken van hun rol.

Op weg naar genoeg, gezond en veilig voedsel

Het roer moet om in ons voedselsysteem. De huidige productie verloopt veelal niet binnen ecologische grenzen en het leeuwendeel van de producten die in de supermarkt ligt, blijkt ongezond. Om over verspilling in de keten nog maar te zwijgen. Veel partijen bundelen de krachten om een voedseltransitie mogelijk te maken, met daarbinnen een rol voor de vier groene hogescholen.

Terugblik: BoerenNatuur Kennisuur – De Scholekster

Op donderdag 8 mei 2023 gaf Magali Frauendorf, postdoctoraal onderzoeker bij de Swedish University of Agricultural Sciences, een presentatie over haar promotieonderzoek naar de drukfactoren op in het binnenland broedende scholeksters. Waarom is het broedsucces in het agrarisch gebied zo laag? En is er ook een effect van de lichaamsconditie waarin de vogels het overwinteringsgebied verlaten?

‘Water en bodem sturend’ kan de toekomst van het westelijk veenweidegebied veranderen

Water en bodem zijn sturend in landschapsinrichting. Met dit nieuwe principe wordt het gebied weerbaarder tegen klimaatverandering. Joke Stoop (bioloog) analyseert de gevolgen in het westelijk veenweidegebied. Een voorgestelde verhoging van het grondwaterpeil volgens dit principe betekent complexe uitdagingen voor de veenweideboeren. Wat volgt zijn pilots voor waterinfiltratiesystemen en het inzicht dat de landschapsinrichting deels zou kunnen veranderen.

Nieuw rapport: Natuur stikstofgevoeliger dan gedacht

De gemiddelde kritische depositiewaarde voor stikstof in Nederland ligt lager dan tot nu toe werd gedacht. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van Wageningen Environmental Research, Planbureau voor de Leefomgeving en Onderzoekscentrum B-WARE.

Terugblik: Online bijeenkomst – Pesticiden & Weidevogels

Op maandag 12 juni deelde Jelmer Buijs, onderzoeker vanuit zijn eigen bedrijf Buijs Agro Services, zijn overwegingen over de achteruitgang van de weidevogelpopulatie.

Het BoerNatuurlijk-spel een groot succes in groene onderwijsinstellingen

Het afgelopen schooljaar (2022/2023) is het BoerNatuurlijk-spel in de groene vmbo-, mbo- en hbo-klassen een groot succes gebleken. Met volle inzet hebben docenten en studenten deelgenomen aan het spel en de gastles, die zowel vermakelijk als leerzaam blijken te zijn.

Nieuw: lespakketten Biodiversiteit & Kringlooplandbouw voor mbo niveau 2 en vmbo klas 3 en 4

Vanaf 1 juli 2023 zijn de lespakketten ‘Biodiversiteit en Kringlooplandbouw op Melkveebedrijven’ voor mbo niveau 2 en ‘Biodiversiteit en Kringlooplandbouw’ voor vmbo klas 3 en 4 gelanceerd. Deze vrij toegankelijke en gratis lespakketten zijn een variant op het lespakket Biodiversiteit & Kringlooplandbouw op Melkveebedrijven voor mbo niveau 3 en 4.

Terugblik: Online bijeenkomst - Habitatvoorkeuren kievit

Op maandag 19 juni deelde Jelle Loonstra, ecoloog bij Altenburg en Wymenga, de belangrijkste bevindingen uit het zenderonderzoek naar de habitatvoorkeuren van kievit-gezinnen op grasland tijdens het broedseizoen. Dit onderzoek is uitgevoerd in 2022 in samenwerking met Erik Kleyheeg, (Sovon), Maja Roodbergen (Sovon) en Tim Visser (Wageningen Environmental Research).

De lange weg naar een duurzame landbouw

Met het Beleidskader Landbouw en Voedsel 2030 heeft Noord-Brabant alle ambities en doelstellingen vastgelegd voor de transitie van de land- en tuinbouw. Het provinciaal gebiedsprogramma dat in de maak is, moet het terugdringen van de uitstoot van stikstof en broeikasgassen versnellen. Maar de provincie heeft nog een lange weg te gaan.

Stikstofkraker Gazoo in de klas

Aeres mbo Leeuwarden en Hogeschool Van Hall Larenstein ontwikkelden nieuwe lesmaterialen binnen de Friese Landbouwdeal Natuurinclusieve Landbouw in het Onderwijs. Zo ook de presentatie 'stikstofkraker Gazoo'. Deze is nu beschikbaar in de Groen Kennisnet kennisbank.

Op weg naar minder gewasbeschermingsmiddelen door robuuste land- en tuinbouw

Minder gebruik van gewasbeschermingsmiddelen door meer gebruik te maken van de natuur. Welke kansrijke acties zijn er om dit te bereiken? En welke acties hebben het meeste effect? Er is nu een inventarisatie voor de sectoren akkerbouw en vollegrondsgroenteteelt, fruit- en boomteelt, glastuinbouw en bollenteelt.

Is agrarisch natuurbeheer doeltreffend voor de bescherming van boerenlandbiodiversiteit?

Is het Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb) doeltreffend voor de bescherming van boerenlandvogels? Een casestudie over maatregelen gericht op akkervogels. We hebben de effecten van twee ANLb maatregelen gericht op akkervogels, uitgevoerd in drie provincies, onderzocht. De resultaten laten positieve effecten zien op het totale aantal vogels (aantallen individuen) en het totale aantal vogelsoorten. Uit onze resultaten blijkt echter ook dat niet alle soorten profiteren van de uitgevoerde maatregelen. Op basis van deze resultaten geeft de studie aanbevelingen voor de toekomstige uitvoering van ANLb maatregelen gericht op akkervogels in Nederland en daarbuiten.

In de klas aan de slag met precisielandbouw

In de klas aan de slag met precisielandbouw? Het lesmateriaal “Toepassing van innovatieve precisietechniek: leermateriaal Precisielandbouw” helpt je op weg. Dit lespakket is nu te vinden in de Kennisbank van Groen Kennisnet.

Op weg naar natuurinclusieve landbouw: inzicht in het proces

Het bestaande landbouwsysteem veranderen naar natuurinclusieve landbouw, dat valt nog niet mee. Veel belangen en krachten spelen een rol, die per regio ook nog eens verschillen. Een inventarisatie zet alle actoren op een rij.

Terugblik Veldbijeenkomst Beweiding & Weidevogels

Op 11 mei 2023 kwamen we met 32 mensen, waaronder medewerkers van agrarische collectieven, terreinbeherende organisaties (TBO’s), beheer- en mozaïekregisseurs, vrijwilligers en boeren, bijeen om te praten over de rol van beweiding in het weidevogelbeheer. Voor deze bijeenkomst waren we te gast op het melkveebedrijf van de familie Meindertsma in Wyns.

Zicht op financiële haalbaarheid voedselbos

Voedselbossen zijn in opkomst. De aanleg van veel eetbare soorten op een kleine oppervlakte vergroot de biodiversiteit en draagt bij aan de klimaatdoelstellingen. Het lijkt een van de puzzelstukken om tot een natuurinclusieve landbouw te komen. Om in te schatten of het creëren van voedselbossen ook financieel aantrekkelijk is voor boeren en tuinders, ontwikkelde Wageningen University & Research een rekentool.

Kennisnet tipt de docent: biodiversiteit

Wil jij gebruik maken van actuele informatie tijdens je les? Maar vind je moeilijk je weg in de grote hoeveelheid bestaande bronnen? Groen Kennisnet heeft de oplossing. In onze rubriek 'Groen Kennisnet tipt de docent' lichten we actuele bronnen uit zodat jij ze meteen kunt inzetten in de klas.

De groene sector ontdekt de serious games

Als hobby staan bordspellen de laatste jaren volop in de belangstelling. Maar wist je dat er ook bordspellen specifiek zijn ontwikkeld voor de groene sector? Bijvoorbeeld over bedrijfsovername, plantenziektes en natuurinclusieve landbouw. Ontdek welke serious game past bij jouw (onderwijs)praktijk.

Thema pagina ‘boer en natuur’ omgezet naar dossier

Thema pagina's op natuurinclusievelandbouw.eu worden komende maanden in een dossier-format gegoten. Dit is besloten tijdens de onderwijsdag van natuurinclusieve landbouw.

Meer natuurinclusieve landbouw in het onderwijs: onderwijsproducten uit Landbouwdeal Friesland nu beschikbaar

De Landbouwdeal Natuurinclusieve Landbouw in het Onderwijs is eind 2022 afgesloten. Onderwijsproducten vanuit deze deal komen nu beschikbaar via Groen Kennisnet.

Weide- en akkervogels in het onderwijs: boerenlandvogel posters nu beschikbaar voor het groene onderwijs

Afgelopen jaar is een drietal posters ontwikkeld over het bevorderen van de weidevogel- en akkervogelpopulatie in boerenland. Deze posters zijn als download beschikbaar.

Leven op de vierkante meter, lesmateriaal over insectenmonitoring voor het mbo en hbo

In het kader van Landbouwdeal Onderwijs Friesland ontwikkelde Hogeschool Van Hall Larenstein het lespakket ‘leven op een vierkante meter’. Dit lespakket biedt mbo en hbo studenten ondersteuning bij insectenmonitoringsactiviteiten.

Terugblik: bijeenkomst over monitoring van akkervogels

Op dinsdag 28 maart organiseerde Van Hall Larenstein in samenwerking met BoerenNatuur een veldbijeenkomst over akkervogelmonitoring op het biodynamische akkerbouwbedrijf BioRomeo in Ens. Het bedrijf BioRomeo is fanatiek bezig met akkervogelbeheer in samenwerking met het Flevolands Agrarisch Collectief

Boeren met bomen: agroforestry

Agroforestry krijgt veel aandacht de laatste tijd. Met agroforestry worden bomen en struiken op een perceel gecombineerd met akkerbouwgewassen of vee. Door de teelt van verschillende producten bij agroforestry, kunnen risico's gespreid worden en wordt het inkomen robuuster. Daarnaast is het goed voor de biodiversiteit en voor klimaatmitigatie. Bomen kunnen de effecten van klimaatverandering, zoals bijvoorbeeld droogte en extreme regenval, beter beheersen. Steeds meer boeren maken de overstap.

Nieuwe poster Akkervogelrijk boerenland van Living Lab Fryslân

Akkervogels zijn de laatste decennia in aantal achteruitgegaan. Door variatie aan te brengen in het landschap, gericht op het bieden van voedsel, dekking en nestgelegenheid, kunnen akkervogels weer in aantal toenemen. Het biodivers inrichten van overhoekjes en het aanleggen van wintervoedselveldjes, vogelakkers en akkerranden zijn voorbeelden van maatregelen waar akkervogels van profiteren.

Boerin Conny van den Top probeert graag nieuwe dingen

Het Platform Natuurinclusieve Landbouw Gelderland presenteert op zijn website een zestal video’s over inspirerende agrarische ondernemers. Die laten zien dat een natuurinclusieve bedrijfsvoering prima te doen is. Conny van den Top uit Lunteren is zo'n ondernemer, die denkt en handelt vanuit de kringloop. Ze probeer graag nieuwe dingen: naast koeien en biologische kippen heeft ze 80 walnootbomen en 50 dubbeldoelkippen. Zo hoopt ze nieuwe verdienmodellen te ontdekken.

Meer lijn in datastromen boerenlandvogels

Voor het bijhouden van tellingen van boerenlandvogels zijn er meerdere datasystemen beschikbaar in Nederland. Dat maakt het invoeren en verzamelen van betrouwbare gegevens lastig. Voor de systemen van drie organisaties is nu onderzocht welke mogelijkheden er zijn om deze beter op elkaar af te stemmen.

Beluister de weidevogelpodcast

Nu het weidevogelseizoen is losgebarsten, is dit het moment om de vogels te gaan spotten. Landschap Noord-Holland heeft een podcast online gezet waar je tien soorten weidevogels leert kennen die in Nederland te zien zijn.

Grutto Landschap Project – Jaarverslag 2022 online beschikbaar

Aan de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) is een Grutto-Team werkzaam dat al sinds 2004 langjarig onderzoek doet naar de grutto. Elk jaar publiceren zij een jaarverslag waarin een overzicht van de voorlopige resultaten van het onderzoek wordt gepresenteerd. Denk hierbij aan resultaten over monitoring van de gruttopopulatie, predatorengedrag, insecten, bodemleven en landgebruik.

Terugkijken: Groen Kennisnet Webinar over het GLB

Waar liggen de kansen voor jouw bedrijf met het nieuwe GLB? Groen Kennisnet ging in gesprek met Remco Schreuder van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) over de ins en outs van dit veelomvattende programma. Ontdek wat de eco-regeling voor jouw onderneming kan betekenen.

Integrale gebiedsaanpak voor buitengebied, niet versnipperd

Het Louis Bolk Instituut (LBI) pleit voor een integrale gebiedsaanpak voor het buitengebied. Niet één maar meerdere problemen in het buitengebied tegelijk en in samenhang aanpakken. Zorg ervoor dat zo veel mogelijk belanghebbenden in het gebied betrokken zijn en werk samen aan oplossingen. Een nieuwe landingspagina Integrale Gebiedsaanpak op de website van het 45-jarige LBI wijst de weg!

Onder het maaiveld: 5 redenen om te gaan kijken

Wil je meer weten over de bodem? Onder Het Maaiveld, de nieuwe documentaire van de makers van De Nieuwe Wildernis, neemt je mee naar de ongeziene wereld van het bodemleven. Niet alleen zit de film bomvol prachtige beelden van alles dat ondergronds kruipt, wortelt en leeft: het zit ook vol ideeën over de landbouw, natuur en wetenschap. Wanneer moet je deze documentaire nou écht gaan kijken?

Natuurinclusieve inspiratie van melkveehouder Edwin Sengers

Het Platform Natuurinclusieve Landbouw Gelderland presenteert op zijn website een zestal video’s over inspirerende agrarische ondernemers. Die laten zien dat een natuurinclusieve bedrijfsvoering prima te doen is. Boer Edwin Sengers in Wijchen vindt het volkomen vanzelfsprekend om zijn bedrijf op die manier te runnen en te werken met “alles wat groeit, bloeit en leeft” rondom zijn bedrijf.

Nieuw dossier: Monitoring van Weidevogels

Om het weidevogelbeleid en het weidevogelbeheer zo goed mogelijk uit te voeren, is het heel belangrijk om te weten hoe het gaat met de weidevogelsoorten. Het aantal kuikens dat groot wordt is de belangrijkste graadmeter hiervoor.

Weidevogelbeheer: vijf aanbevelingen

Boeren met meer dan 20% weidevogelbeheer op hun bedrijf hebben niet genoeg aan de huidige vergoedingen in het Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb). Dat is wat agrarische collectieven al geruime tijd horen van deze boeren. Koepelorganisatie BoerenNatuur presenteert vijf aanbevelingen.

Themapagina natuurinclusieve landbouw omgezet naar dossier

Thema pagina's op natuurinclusievelandbouw.eu worden komende maanden in een dossier-format gegoten.

Nieuwe kennisclips over strokenteelt en agroforestry

Bekijk nu de zeven nieuwe video’s gemaakt voor de BioKennis-website tijdens het KOM-project "Biologisch: inspiratiebron voor Kringlooplandbouw". Deze filmpjes kun je nu bekijken op het YouTube-kanaal van Groen Kennisnet. Er zijn kennisclips over agroforestry, strokenteelt en biodiversiteit.

Interview René Lubberdink: Van koeien naar agroforestry

René ontvangt ons op zijn boerderij in Barchem, gelegen tussen de weilanden en andere boerenbedrijven in de Achterhoek. Al van jongs af aan heeft René hart voor de natuur. Ook in zijn werk is hij bewust bezig met zijn omgeving. Vol passie vertelt hij over zijn bedrijf en zijn visie voor de toekomst. ‘’In 1998 namen mijn vrouw en ik de boerderij van de familie mijn vrouw over die al sinds 1908 bestaat’’, vertelt René. ‘’Toentertijd bestond de boerderij voornamelijk uit melkvee. Na enkele succesvolle jaren brak in 2015 een moeizame periode aan. Door het fosfaatrechtenstelsel kwamen we in een spagaat terecht en moesten er keuzes gemaakt worden over het voortbestaan van het bedrijf.’’

Boerenlandvogels en vernatting van de veenweiden

Het vernatten van de veenweiden is al jaren een relevant thema, met name vanwege de uitstoot van broeikasgassen. Daarnaast weten we ook dat vernatting veel kan betekenen voor weidevogels.

Nieuwe website biokennis.nl nu live!

De nieuwe BioKennissite is gelanceerd. BioKennis is van oudsher de plek waar je kennis kunt vinden over biologische landbouw en voeding. De site is nu volledig vernieuwd en onderdeel van Groen Kennisnet.

Natuurinclusief boeren op eeuwenoude Westeresch

Op de Westeresch in het Groningse Vlagtwedde draait het al vijf jaar om natuurinclusieve landbouw. Onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen, ecologen van Staatsbosbeheer en pachtende boeren zijn samen op zoek naar een goede balans tussen biodiversiteit en een inkomen voor de boer. De resultaten zijn positief.

Biodiversiteit als prioriteit: 10 oplossingen voor de biodiversiteitscrisis

Er is geen land ter wereld waar de biodiversiteit zo hard achteruitgaat als in Nederland. Dé reden voor de Nationale Denktank om dit jaar op zoek te gaan naar oplossingen voor de belangrijkste knelpunten op het gebied van biodiversiteit. Lees hier hun 10 concrete oplossingen voor het stimuleren van biodiversiteit in Nederland, en geniet met hernieuwde moed van het nieuwe jaar!

Nieuwe dossiers verdienmodellen op de website toolbox voor biodiversiteit

De website Toolbox voor biodiversiteit biedt een overzicht van de kennis en ontwikkelingen rondom biodiversiteitsherstel. Aan deze toolbox zijn nu acht nieuwe dossiers toegevoegd over verdienmodellen voor biodiversiteit met praktijkvoorbeelden. Veel agrariërs willen graag bijdragen aan het verbeteren van biodiversiteit, maar zijn onzeker over de kosten en het terugverdienen daarvan. De dossiers bieden deze boeren de nodige ondersteuning.

Groen Kennisnet tipt de docent: Groenbemesters

Wil jij gebruik maken van actuele informatie tijdens je les? Maar vind je moeilijk je weg in de grote hoeveelheid bestaande bronnen? Groen kennisnet heeft de oplossing. In onze rubriek “Groen Kennisnet tipt de docent” lichten we actuele bronnen uit zodat jij ze meteen kunt inzetten in de klas.

WIKI Natuurinclusieve landbouw “Voer voor adviseurs”

Natuurinclusieve landbouw betekent best een grote stap voor veel boeren, die velen pas maken als ze zien wat de gevolgen zijn voor bedrijfsvoering, kosten en opbrengsten. Voor een goed advies over natuurinclusieve bedrijfsplannen moeten adviseurs en coaches daarom beschikken over integrale kennis en goede leermaterialen.

Landelijke onderwijsdag Natuurinclusieve landbouw

Op 22 november werd de jaarlijkse landelijke onderwijsdag Natuurinclusieve landbouw gehouden. Doel van de dag was om beschikbare kennis en informatie rondom natuurinclusieve landbouw in het groene onderwijs te presenteren en samen te kijken naar vragen als: ‘Hoe leren we de boeren van de toekomst over het verbinden van landbouw en ecologie?’ en ‘Wat zijn de uitdagingen én de perspectieven van groen onderwijs?’.

Nieuwe practoratenpagina: Natuurinclusieve landbouw

Op de groene mbo's wordt door practoren en hun teams vernieuwend onderzoek uitgevoerd. Ine Sturkenboom is practor natuurinclusieve landbouw en heeft op Groen Kennisnet een practoratenpagina waarop de resultaten van haar onderzoek straks te vinden zijn.

Groen Kennisnet tipt de docent : strokenteelt

Wil jij gebruik maken van actuele informatie tijdens je les? Maar vind je moeilijk je weg in de grote hoeveelheid bestaande bronnen? Groen Kennisnet heeft de oplossing. In onze rubriek “Groen Kennisnet tipt de docent” licht Groen Kennisnet actuele bronnen uit zodat jij ze meteen kunt inzetten in de klas.

Lancering website Staat van Landbouw, Natuur en Voedsel

Op 30 november 2022 is de website Staat van Landbouw, Natuur en Voedsel gelanceerd. De site biedt geïnteresseerden een overzicht van beschikbare feiten en cijfers op het gebied van landbouw, natuur en voedsel.

5 vragen over: Lesmateriaal Grutto

Met veel enthousiasme presenteerden Diederik Sleurink en Hannah Olthof van Hogeschool Van Hall Larenstein het nieuwe lesmateriaal over de Grutto op de opleidingsdag Natuurinclusieve landbouw. 5 vragen en antwoorden over deze nieuwe lespakketten.

Het boerenerf als ecologische stapsteen

Het boerenerf biedt volop kansen om de biodiversiteit in het buitengebied te vergroten. Het blijkt een belangrijke ecologische stapsteen voor tal van vogels, amfibieën en insecten. Het handboek geeft tal van tips voor agrarisch ondernemers.

Bijeenkomst Monitoring van weidevogels op 3 november 2022

Verslag van de bijeenkomst op 3 november 2022 in Hoeve Groot Zandbrink in Leusden. In de kennisbijeenkomst zijn de verschillende monitoringsmethoden naast elkaar gezet. Ook is doorgesproken of alle methoden voor alle verschillende weidevogelsoorten een goed beeld geven.

Ontwikkeling van mentale ruimte bij jonge boeren

In het programma College Tour van 6 november 2022 confronteerde boerenzoon Sam minister voor Natuur en Stikstof met de vraag: “Wanneer stapt u op?” Voor velen herkenbaar, de boosheid en verontwaardiging over het gevoerde beleid bij jonge boeren en agrarische studenten. Daarom is er een project gestart is om de mentale ruimte van de (jonge) boer meer te ontsluiten. Hoe zijn we als landbouw gekomen waar we nu zijn, begrijpen we waar spanningen vandaan komen en hoe ga je daarmee om. Zo schiet je minder in de verdediging als eerste reflex.

Natuurinclusieve landbouw in kwalificatiestructuur

Bovenaan de actielijst van de partners in de Green Deal staat de aanpassing van de eindtermen in respectievelijk de Kwalificatiedossiers (mbo) en de landelijke opleidingsprofielen (hbo). Natuurinclusieve landbouw moet hierin een plek krijgen, zodat de aandacht hiervoor in de lessen niet langer vrijblijvend is of afhankelijk van de motivatie van individuele docenten. Natuurinclusief denken en handelen worden daarmee een verplicht onderdeel van een aantal groene opleidingen.

LNV-subsidie onderzoek bedrijfsmodellen in regeneratieve landbouw

Hoogleraar Duurzaam Ondernemen in een Circulaire Economie Gjalt de Jong (Rijksuniversiteit Groningen) heeft een eervolle subsidie van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) ontvangen voor onderzoek naar nieuwe toekomstbestendige bedrijfsmodellen voor regeneratieve landbouw.

Kun je kijken door het oog van een vogel?

Hoe kijk je als boer of als trekkerchauffeur? Of als vogel? Wat zie je dan op een boerderij? Hoe kijk je dan naar een sloot, naar het grasland, naar het landschap? Hoe kijk je naar het erf? Een oefening om te kijken vanuit verschillende perspectieven. Dit najaar zijn alle eerstejaars studenten van Aeres Hogeschool Dronten met deze ‘brillen’ gaan kijken naar Aeres Farms,

Invasieve exoten in agroforestry, let op de risico’s!

Agroforestry-systemen hebben een heleboel voordelen. Als je overweegt te beginnen met agroforestry of je huidige systeem uit te breiden, let dan op dat je geen invasieve exoten introduceert. Want hoewel agroforestry goed is voor de biodiversiteit, kunnen invasieve exoten juist veel schade veroorzaken aan de natuur.

De boer op met het bodemkwaliteitsplan

Aandacht voor de bodem krijgt vaste voet aan de grond. Tientallen boeren, tuinders, studenten, docenten en wetenschappers zijn de afgelopen twee jaar gezamenlijk met het thema aan de slag gegaan binnen het project Duurzaam bodembeheer. Een integrale aanpak, oog voor de lange termijn en een nauwe samenwerking met de praktijk zijn sleutelbegrippen. De nieuwe inzichten vloeien terug in het onderzoek en onderwijs.

Op naar een natuurpositieve toekomst

Zowel landbouw als natuur zijn toe aan een nieuw perspectief, stellen Wageningse wetenschappers uit verschillende disciplines. Samen ontwikkelden ze onder de noemer Wageningen Biodiversiteits Initiatief (WBI) een natuur-positieve visie voor het Europese voedselsysteem.

Nieuwsbrief Gebiedsgerichte kansen voor natuurinclusieve landbouw

Om natuurinclusieve landbouw te laten groeien is een goede samenwerking nodig met alle partijen om boeren heen, In het CoE Groen project 'Gebiedsgerichte kansen voor natuurinclusieve landbouw' worden de mogelijkheden voor een betere samenwerking onderzocht.

Beleid overgangszones natuurgebied is provinciale puzzel

Overgangszones kunnen een belangrijke rol spelen bij het beschermen van natuurgebieden tegen invloeden van buitenaf. Onderzoekers van Wageningen Environmental Research hebben verkend welk beleid er bij provincies is voor overgangszones die grenzen aan natuur en welke uitdagingen zij verwachten bij een integrale gebiedsaanpak. Dit beleid is nog in ontwikkeling in het kader van de stikstofaanpak. De verkenning zoomt in op het beleid van de provincies Gelderland, Limburg, Noord-Brabant en Overijssel, maar ook dit beleid blijkt nog volop in ontwikkeling.

Caring Farmers: boeren die geven om kringloop, natuur en dierenwelzijn

Caring Farmers is een kleine, vooruitstrevende boerenorganisatie die veel aan de weg timmert. Zij schuiven aan in talkshows, zaten bij Johan Remkes aan tafel en schreven mee aan het Groenboerenplan. In de Duurzame 100 van Trouw eindigden ze dit jaar op de eerste plaats. “Een positief geluid in een boze wereld”, oordeelde de jury.

Weidecoach: “Weiden voor ieder bedrijf mogelijk”

Volgens weidecoach Linda Brouwer van PPP Agro Advies kun je snel geld besparen door te weiden, maar is de keuze van het weidesysteem belangrijk. De diverse weidesystemen zijn op detail aan te passen aan elke situatie, waardoor er volgens Brouwer voor elk bedrijf een passend systeem is.

Door beweiding, minder ruw eiwit in voer en mestverdunning veel minder stikstofuitstoot

De afgelopen jaren heeft melkveehouder André de Groot (48) de stikstofuitstoot op zijn boerderij flink teruggebracht. Lang voor de stikstofplannen van het kabinet en lang voordat Johan Remkes zijn rapport presenteerde, bracht hij het al in de praktijk: Wat wél kan. En hij creëert zelf zijn perspectief: samen met de boeren in de omgeving gaat hij nu mest vergisten en biogas leveren aan bedrijven in de buurt.

Aanvalsplan Landschapselementen gelanceerd

Op 28 september 2022 is het Aanvalsplan Landschap gelanceerd. Doel is om 10% van het landelijk gebied in te richten voor groene en blauwe landschapselementen. In 2030 moet de helft van deze ambitie zijn gerealiseerd. Uiterlijk in 2050 moet het groen-blauwe raamwerk klaar zijn. Als cruciale randvoorwaarde om dit mogelijk te maken is tot 2030 7,5 miljard nodig. Beheervergoedingen moeten langjarig worden zeker gesteld. Het Aanvalsplan verhoogt de landschappelijke kwaliteit en diversiteit van het Nederlandse landschap en draagt significant bij aan het halen van onze Europese verplichtingen rondom biodiversiteit, de klimaatopgave en schoon water. Ook levert het een belangrijke bijdrage aan natuurinclusieve landbouw door maatschappelijke diensten te belonen.

Wiki's Groen Kennisnet vernieuwd

De wikiomgeving van Groen Kennisnet is vernieuwd! Tussen 22 september en 29 september zijn de wiki's van Groen Kennisnet verhuisd. Let op: hierdoor zijn de URLs van de pagina's veranderd.

Kruidenrijk grasland in de belangstelling

Natuurinclusief boeren krijgt steeds meer aandacht bij melkveehouders. Kruidenrijk grasland staat de laatste jaren volop in de belangstelling als methode voor natuurinclusieve melkveehouderij. Goed ingepast in de bedrijfsvoering kan een kruidenrijk grasland veel voordelen hebben voor biodiversiteit, bodemkwaliteit en aanpassing op klimaatverandering, maar ook voor voederkwaliteit en diergezondheid. Leertraject Kruidenrijk grasland (SABE / LIFE IP) doet verslag van de groepsbijeenkomst van 25 augustus.

Veel mogelijkheden voor biodiversiteit op de boerderij

Er zijn veel verschillende mogelijkheden om de biodiversiteit op grasland en akkers te vergroten. Ook op het boerenerf liggen volop kansen. Publicaties van Wij.land, Boerennatuur en Living Lab Natuurinclusieve landbouw Fryslân bieden volop inzicht in de mogelijkheden.

Klimaatrisico’s en -kansen voor de landbouw: wat is de stand van zaken?

In 2030 zijn alle ondernemers in de landbouwsector klaar om duurzaam om te gaan met klimaatverandering. Dat is althans een van de doelen van het Actieprogramma Klimaatadaptatie landbouw. Om dit mogelijk te maken, is het noodzakelijk dat de risico’s, knelpunten en kansen van klimaatverandering voor de landbouwsector voldoende in beeld zijn gebracht. Een recent onderzoek heeft de stand van zaken hiervan geïnventariseerd.

Pachter en verpachter trekken gezamenlijk op voor betere natuur

In vijf jaar tijd wisten Natuurmonumenten als verpachter en 8 pachtende boeren een verregaande samenwerking met elkaar te bereiken. De zakelijke en afstandelijke relatie tussen pachter en verpachter werd omgevormd tot een partnerschap dat mooie resultaten voor de bodem en de biodiversiteit opleverde.

Hoe kan de Nederlandse natuur eruitzien in 2050?

De keuzes die we nu maken in het natuurbeleid bepalen hoe de natuur in Nederland er in de toekomst uit zal zien. In de Natuurverkenning 2050 van het Planbureau voor de Leefomgeving en Wageningen University & Research zijn deze keuzes en de gevolgen hiervan voor natuur en samenleving in beeld gebracht.

‘Goed rentmeesterschap’ voorop in toekomstplan voor Nederland

Ruimtelijke kwaliteit en goed rentmeesterschap staan voorop in de aanpak van maatschappelijke opgaven, zoals de transitie van de landbouw. Dat blijkt uit het programma Mooi Nederland dat het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening in de zomer van 2022 op tafel heeft gelegd.

Promovendus presenteert nieuwe inzichten in kuikenoverleving

Op 28 juni 2022 organiseerde Van Hall Larenstein in samenwerking met BoerenNatuur een tweede online bijeenkomst over kuikenoverleving van weidevogels. Deze bijeenkomst was onderdeel van het Europese LIFE-IP project All4biodiversity en het project Kennismakelaar Boerenlandvogels. Het doel is om kennisuitwisseling te stimuleren tussen de agrarische collectieven en tussen onderzoekers, collectieven en boeren.

Green Deal Natuurinclusieve Landbouw Groen Onderwijs heeft vervolg!

Op 16 mei jl. ondertekende minister Staghouwer en 24 andere partners een nieuwe Green Deal. Dat gebeurde bij Hogeschool Inholland in Delft, bij de uitreiking van de Impactprijzen. Met deze tweede fase geven de dealpartners gehoor aan de oproep tot een vervolg die geuit werd op de Onderwijsdag in oktober. Er zijn in de afgelopen drie jaar flinke stappen gezet: er is lesmateriaal ontwikkeld en gratis beschikbaar voor alle niveaus op ons eigen Portaal op GKN, de Onderwijsdag NIL is een terugkerend fenomeen, er waren webinars en werkbezoeken en er zijn demo-leerbedrijven. En er is vooral veel samenwerking ontstaan. Maar daarmee zijn we er nog niet.

Terugblik: Themamaand van de natuurinclusieve landbouw in Noord-Nederland

Noord-Nederland is volop bezig met het toekomstbestendig maken van de landbouw. Om te laten zien wat er allemaal gebeurt, kennis te delen en van elkaar te leren, werd de maand juni uitgeroepen tot themamaand van de natuurinclusieve landbouw.

Even voorstellen: Michaël Wilde

Mijn naam is Michaël Wilde en ik ben de directeur van Bionext. Als ketenorganisatie vertegenwoordigen wij niet alleen biologische boeren en telers maar ook biologische producenten, importeurs en de biologische speciaalzaken. Het is ontzettend interessant en inspirerend om met zo veel verschillende ondernemers te werken die zich allemaal inzetten voor een schoner, groener en eerlijker voedsel- en landbouwsysteem.

Kernteam blikt terug op de startdag

Nadat 16 mei jl. de Green Deal Natuurinclusieve Landbouw Groen Onderwijs tweede fase door alle betrokken partijen ondertekend werd, hebben we vrijdag 01 juli een startdag gehad met contactpersonen/ kennisambassadeurs van de organisaties.

Terugblik webinar: toolbox voor biodiversiteit

Na de lancering van de Toolbox voor Biodiversiteit in april organiseerde LIFE IP All4Biodiversity samen met Groen Kennisnet op 21 juni een webinar over de toolbox. Het webinar stond in het teken van de achtergrond, het gebruik en de informatie in de toolbox voor biodiversiteit. Tijdens het webinar werden alle aanwezigen én partners van het Deltaplan Biodiversiteitsherstel en LIFE IP All4Biodiversity opgeroepen ook een bijdrage te leveren aan het vullen van de toolbox.

Hoe verder? Biologische landbouwsector biedt 10-punten plan aan

Een brede samenwerking van pioniers en belangenorganisaties in de groene sector presenteerde woensdag 6 juli een perspectief voor de Nederlandse landbouw. Deze organisaties vertegenwoordigen samen duizenden boeren en tuinders, met name agrarisch ondernemers die biologische, biodynamische en natuurinclusieve technieken toepassen.

Waar blijven de kuikens? Gezenderde kievit levert verrassende inzichten

Kieviten brengen nauwelijks kuikens groot, blijkt uit het volgen van gezenderde vogels. Van de weeromstuit maken sommige vogels bizarre uitstapjes.

Oog voor natuurinclusieve initiatieven in de landbouw

De overheid pleit voor een transitie naar kringlooplandbouw, waarbij natuurinclusieve landbouw één van de perspectieven is. Die transitie zou sneller gaan met een betere monitoring en financiering van de benodigde gebiedsprocessen. Dat is één van de conclusies die onderzoekers van Wageningen University & Research trekken in vakblad Natuur, Bos en Landschap. Ook zetten zij een aantal tips voor beleidsmakers op een rij.

Mogelijk verband tussen residuen en aantal weidevogels niet aan te tonen

Er is nog veel ontbrekende kennis over de verspreiding van resten van gewasbeschermingsmiddelen in het voer van een melkveebedrijf, met mogelijk effect op het voedsel van weidevogels.

Verslag online kennisbijeenkomst Kuikenoverleving

Met ongeveer vijftig mensen uit het werkveld van het agrarisch natuurbeheer en diverse onderzoekers was de online kennisbijeenkomst Kuikenoverleving (d.d. 31 mei 2022) geslaagd. Tim Visser, onderzoeker bij Wageningen Environmental Research, heeft ons meegenomen in zijn onderzoek naar de waarde van greppel plas-draspercelen voor weidevogels en met name weidevogelkuikens en de rol van bemesting in kruidenrijk grasland. De bijeenkomst was georganiseerd door Hogeschool Van Hall Larenstein en BoerenNatuur (vanuit het LIFE-IP project All4Biodiversity en project Kennismakelaar Boerenlandvogels).

Boeren en tuinders denken mee met LNV

Tweehonderd veehouders, tuinders en akkerbouwers uit heel Nederland vormen sinds 2019 de LNV community. Deze boeren en tuinders kunnen in de community online reageren op voorgenomen beleid van het ministerie van LNV. Met de feedback van de boeren wil het ministerie van LNV het beleid en de communicatie daarover beter laten aansluiten op de dagelijkse praktijk.

Verslag veldbijeenkomst Kuikenoverleving

Op 12 mei 2022 organiseerde Van Hall Larenstein in samenwerking met BoerenNatuur een veldbijeenkomst in Kamerik over kuikenoverleving van weidevogels. Deze bijeenkomst was onderdeel van het Europese LIFE-IP project All4biodiversity en het project Kennismakelaar Boerenlandvogels. Het doel is om kennisuitwisseling te stimuleren tussen de agrarische collectieven en tussen onderzoekers en collectieven. Tijdens deze bijeenkomst sprak René Faber, veldcoördinator van het collectief Rijn, Vecht en Venen (RVV), over hoe het collectief samen met de deelnemende boeren maatwerk levert om zoveel mogelijk weidevogelkuikens groot te brengen. Daarna ging Jan de Wit, DWC advies en voormalig adviseur Louis Bolk-instituut, in op de belangrijkste bevindingen uit het onderzoeksproject Winst & Weidevogels. Tot slot nam René Faber ons mee naar het weidevogelmozaïek ten noorden van Kockengen. Hier bespraken we de uitdagingen en keuzes van dit specifieke gebied.

Aanbevelingen voor verbetering Nederlands natuurbeleid

Nederlands natuurbeleid schiet tekort, stelt de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) Volgens de Raad komt dit doordat natuur wordt gezien als een apart onderdeel, terwijl het één van de vele overwegingen zou moeten zijn bij besluitvorming. Daarnaast werken overheden te weinig samen en werken ze te weinig gebiedsgericht. De Raad komt met aanbevelingen.

Innovatiefonds voor biodiversiteit

Stichting Deltaplan Biodiversiteitsherstel opende op zondag 22 mei – de Dag van de Biodiversiteit - voor het derde jaar op rij het ‘Samen voor biodiversiteit’ Innovatiefonds. Projecten die structureel biodiversiteit versterken in Nederland kunnen een aanvraag voor subsidie indienen via de website van het Deltaplan. De maximale financiële bijdrage per project is €20.000.

To2morrow: SmartAgriHubs

Er zit veel innovatiekracht in de groene sector, ook op internationaal en Europees niveau. In deze serie lees je over grensoverstijgende projecten, en wat ze voor jouw praktijk kunnen betekenen. Deze week: SmartAgriHubs

5 beheertips uit de brochure droge dooradering

Houtwallen, heggen en houtsingels spelen een belangrijke rol in het landschap. Kennisnetwerk OBN ontwikkelde een brochure met beheertips voor meer biodiversiteit in deze landschapselementen.

Verdienen aan natuur voor boeren nog niet eenvoudig

Het is niet eenvoudig om extensiever en natuurgericht te gaan boeren en het inkomen op peil te houden. Als we willen dat er een transitie naar een meer natuurinclusieve landbouw op gang komt, zal dit in ieder geval ook financieel aantrekkelijker moeten worden voor boeren.

Bijna alles kan wilder: eerste Nederlandse rewilding boek verschenen

Klimaatverandering en wereldwijd soortenverlies vragen om offensieve strategieën voor natuur- en milieubescherming. Een veelbelovend voorbeeld is rewilding: het geven van meer ruimte aan natuurlijke processen, zoals het beschreven wordt in het eerste Nederlandse rewilding boek. Het boek is vandaag aangeboden aan de Tweede Kamer.

Praktische inspiratie voor Zuid-Hollandse natuur

De provincie Zuid Holland maakt werk van de natuur. De provincie wil kleine elementen in stad en buitengebied zoals bomenlanen, sloten en oevers meer inzetten voor een toename van de biodiversiteit. Twee rapporten bieden hiervoor praktische handvatten. Beide rapporten zijn ook interessant voor buiten Zuid-Holland.

Vijf vragen over: biodiversiteit meten in de akkerbouw

Akkerbouwers nemen maatregelen om de biodiversiteit op hun land te vergroten. Wat is het resultaat van die inspanningen? CLM Onderzoek en Advies heeft in opdracht van agrarische collectieven uit Drenthe en Oost-Groningen met de ‘Agrobiodiversiteitsmonitor light’ een hulpmiddel ontwikkeld. Vijf vragen over: biodiversiteit meten in de akkerbouw.

Bomen op je melkveebedrijf: ontdek wat bij jouw bedrijf past

Bomen op een melkveebedrijf hebben gunstige effecten op de koeien zelf, de bodem en het klimaat. Zo zorgen ze voor schaduw in het weiland en dienen ze als natuurlijke apotheek voor koeien. Bovendien kunnen bomen ingezet worden voor houtsnippers in de stal, betere compost en dragen ze bij aan de biodiversiteit rond het bedrijf.

Actief bezig met natuurinclusieve landbouw tijdens het BoerNatuurlijk!-spel

In het kader van het project BoerNatuurlijk! heeft NAJK een spel over natuurinclusieve landbouw ontwikkeld. Het spel is gratis en geschikt voor vmbo, mbo en hbo.

Hoe geven we natuurherstel in Nederland een grotere kans?

De Rli stelt dat het huidige natuurbeleid tekort schiet. Biodiversiteit en natuurkwaliteit nemen nog steeds af in het Nederlandse landschap. Tijd voor een koerswijziging, concluderen de onderzoekers. De kennis- en innovatieagenda van Stichting Deltaplan Biodiversiteitsherstel brengt de kansen in kaart voor een natuurinclusief Nederland.

Nieuw lespakket over kringlooplandbouw

Wat wordt ons voedselsysteem in de nabije toekomst? Gaan veehouders en akkerbouwers samenwerken om zo duurzaam tot een gezamenlijk verdienmodel te komen? En hoe doe je dat dan? En op welke wijze kun jij met je studenten of voor jezelf hier mee aan de slag.

Inspiratie voor natuurinclusieve landbouw

De Universiteit van het Noorden publiceerde onlangs een online magazine bomvol inspiratie over natuurinclusieve landbouw. Aan het woord komen onder andere docenten, lectoren, onderzoekers en boeren over innovatie en daadkracht binnen de transitie naar deze vorm van landbouw.

Boeren met toekomst: zes aanbevelingen om duurzaam te boeren

Duurzaamheid speelt een steeds belangrijkere rol in de bedrijfsvoering van agrarische bedrijven. De landbouw moet verduurzamen, maar hoe pakken we een ingrijpende overgang van dat formaat aan? Een gemiddeld boerenbedrijf en een gemiddelde locatie bestaan niet, dus er zal specifiek per locatie bekeken moeten worden hoe agrarische bedrijven de duurzaamheidsopgaven kunnen halen. Lokale omstandigheden bepalen sterk welke manier van werken boeren kiezen.