Wetenschappelijke en praktijkgerichte inzichten

Het project levert wettenschappelijke (met statistische toets) onderbouwde kennis op over de effectiviteit van hennep en wilg – al dan niet in combinatie met saponine – voor het opnemen van PFAS uit de bodem van kippenuitlopen. Door systematische monitoring van PFAS-concentraties in bodem en plantmateriaal, gecombineerd met gedragsobservaties van kippen, ontstaat een unieke dataset die zowel wetenschappelijk als praktijkgericht van waarde is. Deze kennis is relevant voor de pluimveesector én voor andere sectoren die met PFAS-verontreiniging te maken hebben in binnen- en buitenland.

Toepasbare teelttechnieken voor de praktijk

Op basis van de veldproeven worden concrete aanbevelingen ontwikkeld voor de inzet van fytoremediatie op pluimveebedrijven met vrije uitloop. Daarbij is aandacht voor randvoorwaarden zoals ruimtebeslag, arbeid, gewaskeuze, bodemtype, pH en nutriënten gehalten in bodem, en integratie in de dagelijkse bedrijfsvoering. De resultaten worden vertaald naar praktische richtlijnen voor ondernemers, inclusief aandacht voor veiligheid, gewasbeheer en oogstmethoden.

Circulaire benutting van reststromen

Het project onderzoekt de mogelijkheden voor economische benutting van het geoogste plantmateriaal. Denk aan hennepvezels voor biobased bouwmaterialen of wilgenhout als energiehout of composteerbare biomassa. Door deze reststromen circulair te benutten, draagt het project bij aan duurzame verdienmodellen en versterkt het de economische veerkracht van deelnemende bedrijven.

Bijdrage aan dierenwelzijn

Via gedragsobservaties (zowel pluimveehouder als onderzoeker) wordt onderzocht of beplanting met hennep en wilg leidt tot meer gebruik van de uitloop, betere spreiding van de dieren en een aantrekkelijkere leefomgeving. Dit draagt bij aan het verbeteren van dierenwelzijn, betere kipbenutting van uitloop en sluit aan bij maatschappelijke verwachtingen rond diervriendelijke houderijsystemen.

Bodemparameters en locatiegericht advies

Binnen het project wordt onderzocht hoe bodemkenmerken zoals pH, organische stof, fosfaat- en stikstofgehalten de groei en PFAS-opname van hennep en wilg beïnvloeden. Deze gehalten zijn karakteristiek vanwege de langdurige betreding en langdurige bemesting met kippenuitwerpselen. Deze inzichten maken het mogelijk om fytoremediatie effectiever en locatiegericht toe te passen.

Sectoroverstijgende toepasbaarheid

De inzichten uit dit project zijn breder inzetbaar. Zo kunnen melkveehouders in veenweidegebieden profiteren van kennis over PFAS-opname door wilg en hennep in natte, organische bodems. Ook natuurorganisaties kunnen de resultaten benutten voor herstelstrategieën op voormalige industriële of defensieterreinen, waar PFAS-verontreiniging voorkomt. De inzet van landschappelijk passende gewassen zoals wilg kan hier bijdragen aan zowel ecologisch herstel als sanering. De uitkomsten zijn ook interessant voor bodemsaneringsprojecten en bureaus, dergelijke partijen zijn reeds geïnteresseerd in onze uitkomsten.

Opschalingsstrategie

Om de impact te vergroten, wordt vanaf de start ingezet op opschaling. De veldproef is representatief voor een brede groep pluimveehouders. De resultaten worden breed gedeeld via:

twee toegankelijke factsheets voor ondernemers en een beleidsgerichte factsheet voor overheden en certificerende instanties;
twee demodagen en afsluitende bijeenkomst met ruimte voor dialoog over vervolgtoepassing;
nieuwsbrieven (tweemaal per jaar) verspreiding via netwerken zoals BPV, Bionext en Demeter, Louis Bolk Instituut, Caring Farmer;
en verkenning van vervolgprojecten in andere sectoren zoals melkvee, akkerbouw en natuurbeheer.

De klankbordgroep uit de sector fungeert hierbij als sparringpartner en toetsingskader voor de vertaling van resultaten naar beleidsadvies en opschalingsstrategieën.

Schone bodems in de pluimveehouderij: PFAS-reductie met Fytoremediatie

Projectstatus

Lopend

Looptijd

Regio

Nederland

Thema

Duurzame landbouw, PFAS-reductie

Projectregeling

EIP Algemeen 2025