Wie herinnert zich nog dat een aantal jaar geleden je autoruit vol zat met insecten na een autorit? Waarom blijven onze autoruiten nu schoon? Waar zijn de insecten gebleven en hoe kunnen we ze monitoren? Het project DIOPSIS (Digitally Identification of Photographically Sampled Insect Species) is een initiatief van Cosmonio, EIS Kenniscentrum Insecten, Naturalis Biodiversity Center en de Radboud Universiteit. DIOPSIS ontwikkelt een geautomatiseerd waarnemingsapparaat om te kunnen achterhalen wat er gebeurt met onze insecten.

Werking van de camera

Het waarnemingsapparaat bestaat uit een digitale camera en een scherm. Dit scherm zit met een statief vast aan de camera, op een afstand van 35 centimeter. Het scherm heeft de kleur wit, geel of blauw omdat vliegende insecten aangetrokken worden door deze kleuren. De camera maakt iedere 10 seconden foto's; dag en nacht. Het verwerken van de foto's gebeurt automatisch met de software die gekoppeld is aan het apparaat. Om 's nachts te kunnen fotograferen zit er een UV LED-licht in de camera.

In het apparaat zit een geheugenkaart voor de opslag van foto's. Foto’s worden via een dataverbinding doorgebeld naar een centrale server. Alleen foto's met nieuwe informatie worden doorgestuurd zodat insecten die langer op het scherm zitten niet worden dubbelgeteld. In de server worden de foto's met speciaal ontwikkelde software geanalyseerd.

Tellen en determineren

De software van de camera kan insecten onderscheiden van andere elementen op de foto. Insecten die 10 seconden eerder al aanwezig waren op de foto worden niet meegeteld. Daarna worden de individuele insecten gedetermineerd door deep-learning herkenningssoftware van Cosmonio. Herkenning tot op soortniveau is niet altijd mogelijk maar wel herkenning op het niveau van orde of familie. Minder betrouwbare determinaties worden uitgefilterd.

Inschatten gewicht

Na het tellen en determineren wordt het gewicht geschat van de insecten. Dit wordt gedaan voor onderzoek dat gaat over biomassa. Deze biomassa schatting vindt plaats door de lengte van het insect te meten en het toepassen van bepaalde ijkformules. Deze ijkformules zijn nauwkeuriger als het ordeniveau van het insect bekend is. Het determineren van insecten is dus belangrijk om het gewicht te kunnen inschatten.

Praktijk

In 2019 hebben in Nederland ongeveer honderd van deze insecten camera's gedraaid gedurende vier weken. Dertig van deze camera's stonden in de provincie Zuid-Holland. Vanaf 1 mei 2020 staan de rapporten met de resultaten op www.diopsis.eu.

Momenteel worden de camera's alleen gebruikt voor het registreren van vliegende insecten maar mogelijk zouden ze ook voor bodemfauna gebruikt kunnen worden.

Waar blijven de insecten?