Gedreven door maatschappelijke ontwikkelingen, het Klimaatakkoord en de de Europese Green Deals werken veel mensen en organisaties aan verduurzaming van het voedselsysteem. Zo is er veel aandacht voor circulariteit, korte en eerlijke waardeketens, eiwittransitie, regeneratieve landbouw, biodiversiteit en technologie. Binnen het voedselsysteem werken kleine impactbedrijven aan een productie met minder impact op het milieu en het klimaat, met minder verspilling of meer oog voor dierenwelzijn. Je kunt denken aan The Greenhouse in Utrecht, een restaurant en urban farm ineen, Seamore, een producent van voedingsmiddelen uit zeewier of de Herenboeren, waar consumenten mede-eigenaar zijn van een boerderij.

De in oktober verschenen publicatie ‘Buiten de gebaande paden’ van PwC en Impact Hub Amsterdam schetst een beeld van de ontwikkelingen binnen het huidige voedselsysteem. Na deskresearch, om te komen tot een overzicht van trends, zijn verschillende ondernemers van impactbedrijven geïnterviewd over hun doelen, hun werkwijze en ervaringen. Geïnterviewde ondernemers komen met tips: werk aan concrete doelen, stimuleer een innovatieve cultuur en werk vanuit het hele systeem.

Voedselsysteem

Uit de publicatie blijkt dat verduurzaming van het systeem van voedselproductie niet eenvoudig is. Het is immers een complex systeem waarin alles met elkaar in verbinding staat en dus invloed op elkaar heeft. Wil je effect hebben - zo is de opvatting van de ondernemers - dan moet je goed in beeld hebben wie er in het systeem zitten en hoe zij je acties beïnvloeden.

Het effect van verduurzaming wordt groter wanneer je samenwerkt met grotere organisaties. Zij kunnen zorgen dat het product bij de consumenten gebracht wordt of dat productie opgeschaald wordt. Zo werkt Tony’s Chocolonely samen met Ahold, en is de Vegetarische Slager nu onderdeel van Unilever. Zo wordt de vraag voor toekomstbestendig voedsel sneller vergroot.

In de publicatie komen de ondernemers met aanbevelingen. Naast samenwerking met grotere organisaties zeggen ze dat het belangrijk is een innovatieve cultuur binnen het bedrijf te stimuleren, dat je op concrete doelen (KPI's, Kritische Prestatie Indicatoren) moet sturen en dat je moet werken vanuit de core-business van het bedrijf.

Innovaties

Om innovaties te laten slagen, moet je volgens de ondernemers binnen het bedrijf werken met ondernemende mensen die buiten de gebaande paden durven te denken en te handelen. Die moet je de ruitme geven. Dat kun je doen doen met een inhouse-incubator, een aparte locatie om te experimenteren en te innoveren.

Ondernemers zijn uiteraard gericht op financieel succes. Maar voor vernieuwingen zou je ook moeten sturen op concrete sociale en ecologische doelen. Gaat het om tevreden klanten? Om CO₂-reductie? Om circularieteit? En wat doe je als die doelen niet bij elkaar passen?

Wil je als ondernemer echt impact hebben, dan moet je vanuit de core-business, de kern van het bedrijf werken. Zorg dat de manier van werken past bij de doelen die je stelt en ga niet achteraf de schade compenseren.

Verduurzaming met impactbedrijven