Boeren kunnen zelf aan de knoppen draaien voor oplossingen van veel problemen zoals de stikstofproblematiek, bodemdaling, klimaatverandering en afname van biodiversiteit. Dat stelt Sjaak Hoogendoorn, scheidend voorzitter van Vereniging Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer Water, Land & Dijken, tijdens een symposium dat op donderdag 23 januari gehouden werd. Die vereniging - die 450 vrijwilligers en 500 boeren leden met 6500 hectare grond in natuurbeheer telt - zet zich in voor een aantrekkelijk landschap, schoon water en een gezonde bodem.

Natuurinclusieve landbouw

Hoogendoorn ging tijdens het symposium in op de noodzaak voor een andere landbouw. In het verslag van het symposium noemt hij problemen als afnemende biodiversiteit, bodemverdichting en de afhankelijkheid van kunstmest en gewasbeschermingsmiddelen. Omdat de kostprijs te hoog is terwijl de opbrengst niet is mee gestegen, is het 'hoog tijd om het anders te gaan doen', zo blijkt uit het verslag van het symposium. Hij pleit voor een landbouwsysteem gericht op een optimale, in plaats van maximale productie. Hij heeft een natuurinclusieve landbouw voor ogen met aandacht voor biodiversiteit, waarbij de natuur helpt de goede balans te vinden.

Tienpuntenplan

Tijden het symposium presenteerde hij een tienpuntenplan: een plan met tien concrete acties om de komende jaren aan te werken. Hieronder valt onder andere het oprichten van een transitiefonds, de keuze voor een gebiedsgerichte aanpak en een nieuw wettelijk kader voor bedrijven die natuurinclusieve kringlooplandbouw oppakken. De overheid moet in het beleid meer sturen op ondernemerschap en op doelen in plaats van voorschriften. En als je het hebt over kringlopen, waarbij je meer inzet op eiwitgewassen en lokale teelt van veevoer en maximaal gebruik van rest- en afvalstromen uit de voedingsindustrie en van consumenten, zou je je moeten richten op Noordwest Europees niveau.

Kennisdeling is ook een aandachtspunt. Kennisdeling is nodig om de innovatie aan te gaan. Dat zou moeten gebeuren via pilots, proeftuinen en studieclubs. En ook het onderwijs moet de omslag maken naar het denken in optimale productie in plaats van maximale productie.

Tienpuntenplan voor natuurinclusieve landbouw