Er is een groeiende belangstelling voor organische stof in de bodem, schrijft vakblad V-focus. Steeds sterker is het besef dat organische stof (OS) een belangrijke rol speelt in de bodemkwaliteit. Een hoger OS-gehalte zorgt er voor dat een bodem weerbaarder wordt. Organische stof houdt water vast, bindt nutriënten, is opgebouwd uit koolstof en kan zo het broeikasgas CO₂ binden en organische stof speelt een belangrijke rol in de opbouw van de ondergrondse biodiversiteit.

Grasland

Vakblad V-focus besteedt in twee artikelen aandacht aan de opbouw van organische stof onder grasland. In het eerste artikel 'Opbouw organische stof met blijvend grasland' gaat het vakblad in op de vraag hoeveel organische stof grasland kan opbouwen. Hoe snel neemt de hoeveelheid organische stof toe? In het tweede artikel 'Organische stof in bodem managen' legt het vakblad uit hoe je de afbraak van organische stof kunt beperken.

Om de opbouw van organische stof in beeld te brengen zijn binnen het project Bodem en Water sinds 2005 uitslagen van bodemonderzoek van 26 projectdeelnemers geanalyseerd. Er werd gekeken naar de hoogte van het OS-gehalte. Wat was de gebruikshistorie van het perceel? Hoe oud was het grasland? Wat was de grondsoort?

Toename organische stof

Uit de resultaten blijkt dat het OS-gehalte op kleigrond hoger is dan op zandgrond. Ook de gemiddelde toename van organische stof is er hoger. Dat komt omdat klei de organische stof beschermt tegen afbraak door het bodemleven. Het gemiddeld gehalte organische stof was in de eerste 10 cm klei rond de 9%, terwijl die in zand ongeveer 5% bedroeg.

De toename van organische stof is vooral in de eerste jaren hoog. Zo was in klei de stijging het eerste jaar 0,21% terwijl die over een periode van 15 jaar op 0,15% per jaar uitkwam. De gemiddelde stijging op zandgrond ligt met 0,11% lager. Door goed organisch stof-management zou je in de laag van 0 tot 10 cm ongeveer 14% van de broeikasgassen kunnen vastleggen op een melkveebedrijf dat 15.000 kilo melk per hectare produceert.

Organische stof managen

In een ander onderzoeksproject is gekeken hoe je door landbouwkundige maatregelen het organisch stofgehalte kunt managen. De meeste melkveebedrijven in het project Carbon Valley hebben een landgebruik van 80% grasland en 20% bouwland (maïs). Die maïs wordt soms in continuteelt verbouwd, soms in vruchtwisseling met blijvend grasland van vijf jaar of ouder.

Afbraak

Met name bij het scheuren van grasland is de afbraak van organische stof hoog. Soms is de hoeveelheid nutriënten, die daarbij vrijkomt, hoger dan het volggewas kan benutten. Je kunt de afbraak van organische stof beperken door de leeftijd van grasland te verhogen, of in maïs, niet kerende grondbewerking toe te passen in plaats van ploegen. In het artikel komt het vakblad met een aantal aanbevelingen om het organische stofgehalte op peil te houden.

De artikelen in V-focus zijn niet vrij toegankelijk. Om ze te kunnen lezen, kun je een gratis account op V-focus aanmaken.

(Bron foto: Shutterstock)

Meer organische stof in ouder grasland