Het lesmateriaal, op MBO niveau 3-4, is gemaakt door onderzoekers van Wageningen Livestock Research en Wageningen Economic Research in samenwerking met het Expert Ontwikkelteam Duurzame veehouderij van het CIV Melkveehouderij. Het materiaal is te vinden in het edepot en op de online leermaterialen pagina van het CIV Melkveehouderij, onder ‘Duurzame veehouderij’.

Duurzame Melkveehouderij

Per duurzaamheidsthema zijn informatiebronnen kort beschreven in een tabel, en is ook de bijbehorende link naar de originele bron toegevoegd. Met letters, icoontjes en kleuren zijn de bronnen verder gespecificeerd zodat duidelijk is om welk soort informatie het gaat. Voor veel thema’s zijn korte informatieve video’s beschikbaar. Voor de meeste thema’s zijn ook suggesties voor werkvormen in de klas opgenomen. Het eerste thema gaat over ‘Duurzame Melkveehouderij Algemeen’. Hierin wordt vooral ingegaan op wat duurzaamheid in het algemeen inhoudt en welke thema’s het omvat. Voor dierenwelzijn, ook een duurzaamheidsthema, is apart lesmateriaal gemaakt en online beschikbaar.

Actuele duurzaamheidsthema's

Naast het algemene thema zijn de volgende actuele thema’s rond duurzaamheid uitgewerkt:

Eiwit van eigen land: Over grondgebondenheid in de melkveehouderij wordt al lang gesproken. In 2018 kwam de Commissie Grondgebondenheid daarom met het advies dat in 2025 minimaal 65% van de eiwitbehoefte van eigen land moet komen.
Mestbeleid: Het beleid rond mestgebruik en mestproductie wordt steeds omvangrijker en complexer. Er wordt informatie gegeven over gebruiksnormen en gebruiksruimte, over de wet Grondgebonden groei melkveehouderij en over het Fosfaatrechtenstelsel.
KringloopWijzer (KLW): Dit is een rekeninstrument dat de milieuprestaties van een melkveebedrijf in beeld brengt. Sinds 2016 moeten alle melkveehouders voor hun bedrijf de KLW laten opstellen. Door meer inzicht in de mineralenkringloop van dier, voer, bodem en mest kunnen veehouders beter sturen op de benutting van mineralen.
Biodiversiteit: Biodiversiteit gaat over de verscheidenheid aan levensvormen in een bepaald gebied. Binnen de melkveehouderij wordt gestreefd naar het verder verbeteren van de biodiversiteit op melkveebedrijven. Het verzamelde materiaal gaat in op hoe dat zou kunnen, o.a. aan de hand van voorbeeldbedrijven en nieuwe mogelijkheden om biodiversiteit te verbeteren.
Aandeel blijvend grasland: Hierin neemt het organische stofgehalte toe en daarmee ook de bodemvruchtbaarheid. Sommige percelen blijvend grasland bevatten veel soorten grassen en kruiden en dragen dan ook bij aan de bovengrondse biodiversiteit.
Broeikasgassen: Is een verzamelnaam voor gassen rond de aarde die er voor zorgen dat zonnewarmte binnen de atmosfeer rond de aarde wordt vasthouden. Op een melkveebedrijf bestaat de uitstoot van broeikasgassen vooral uit CH4 (methaan), N20 (lachgas) en CO2 (kooldoxide).
Ammoniak-emissie: Wanneer urine en mest met elkaar in aanraking komen ontstaat ammoniak (NH3). De hoeveelheid stikstof (N) in de urine bepaalt in belangrijke mate hoeveel NH3 er ontstaat. Die hoeveelheid N in de urine wordt op haar beurt weer bepaald door de hoeveelheid N in het rantsoen en de benutting daarvan in het dier voor het produceren van melk en voor groei van het dier zelf.

Het lesmateriaal is ontwikkeld binnen het project ‘Ondersteuning CIV Melkveehouderij – 2018’ onder verantwoordelijkheid van Wageningen Livestock Research. De productie ervan is mede mogelijk gemaakt door de financiering van het project vanuit de WURKS-regeling. De ontsluiting en borging van de kennisbronnen is mede mogelijk gemaakt door Groen Kennisnet.

(Bron foto: Jelle Zijlstra)

Informatie over duurzame melkveehouderij gebundeld voor MBO onderwijs