Dagblad Trouw publiceerde op 19 juni de resultaten van een opinieonderzoek onder 2287 boeren in 'De Staat van de Boer'. Met de resultaten van dat onderzoek wil het dagblad een Nationaal Landbouwdebat aanwakkeren. Aanleiding voor het onderzoek is de vaak negatieve berichtgeving over de landbouw in Nederland, denk aan fipronil-eieren, discussie over neonicotinoïden, mestfraude of dierenwelzijn. Vaak wordt gesproken over de landbouw, maar niet met de boeren zelf.

Uit het onderzoek, waarvoor is samengewerkt met Wageningen University & Research, wordt duidelijk dat boeren toe zijn aan een grootschalige vernieuwing van de sector. Zo zegt meer dan 80% van hen te willen overstappen naar natuurvriendelijke methoden. En bijna de helft van de agrarische bedrijven zegt binnen tien jaar te willen overschakelen naar een duurzamere vorm van landbouw.

Schaalvergroting

Trouw geeft in de Staat van de Landbouw een beschrijving van de sector aan de hand van kengetallen. Zo wordt ruim de helft van de totale oppervlakte van Nederland voor de land- en tuinbouw gebruikt. Het aantal agrarische bedrijven nam de afgelopen 35 jaar met 56% af, maar de oppervlakte landbouwgrond is gegroeid met 8%. Er heeft een schaalvergroting plaatsgevonden. Tegelijkertijd zie je ook dat de sector kennisintensiever wordt.

Had in 1996 nog een kwart van de bedrijfsopvolgers alleen lager onderwijs of een lagere beroepsopleiding, in 2008 was dit gedaald tot 15%. En ongeveer een op de vier bedrijfsopvolgers heeft een hogere beroepsopleiding of een universitaire studie achter de rug, in 1996 was dat nog ongeveer een op de acht.

Politiek-maatschappelijke crisis

De boeren zijn een beroepsgroep die trots zijn op hun vak, zo schrijft Trouw, maar ze voelen zich steeds meer omringd door een boze buitenwereld die hen niet begrijpt. Bijna 85% van de boeren ervaart de stiuatie in het buitengebied als 'crisis'. Die crisis is 'politiek-maatschappelijk' van aard, vinden de meeste van hen. Ze voelen zich in de hoek gezet door politici, media, supermarkten en milieuorganisaties.

92% vindt dat maatschappelijke organisaties als Wakker Dier, de Dierenbescherming, Greenpeace en natuurorganisaties hen achtervolgen met onjuiste aantijgingen. 79,2% vindt dat de consument het niet waardeert. En 92% vindt dat de politiek de agrariërs links laat liggen. En 85% dat er door overregulering nog nauwelijks te ondernemen is, 60% is ontevreden over het inkomen. Opvallend is dat bijna 90% ook afstand nemen van boerenorganisatie LTO die niet het juiste verhaal weten over te brengen.

Natuurvriendelijke landbouw

Maar boeren zien ook een uitweg om uit die politiek-maatschappelijke crisis te komen. Zo wil meer dan 80% overstappen naar natuurvriendelijke methoden. En bijna de helft van de agrarisch ondernemers zegt binnen tien jaar te willen overschakelen naar een duurzamere vorm van landbouw of natuurinclusieve landbouw. Die is in hun ogen niet alleen minder vervuilend, maar ook economisch sterker. Driekwart van hen wil bij die verandering samenwerken met kritische groene organisaties.

Wagenings hoogleraar Han Wiskerke zegt in Trouw onder de indruk te zijn van de respons. In het artikel 'Het boerenland smacht naar een visionair' verwoordt hij zijn ideeën om uit de crisis te komen. Maatschappelijke organisaties zouden de lat niet te hoog moeten leggen. 'Niet elke boer kan biologisch worden.' Het zou zinvoller zijn om samen met de agrarische sector te werken aan keurmerken die de productie verduurzaamt. Maar de echte stappen moeten toch in Den Haag gezet worden, denkt hij. Daar is een visionair voor nodig. Hij raadt Landbouwminister Carola Schouten aan in gesprek met de samenleving een agenda te bepalen voor de periode 2020-2035.

(Bron foto: Shutterstock)

Boeren willen natuurvriendelijk produceren