De minister wil dat agrarisch ondernemers op den duur overschakelen op een meer duurzame vorm van landbouw, waarbij bijvoorbeeld minder broeikasgassen worden uitgestoten, minder kunstmest en bestrijdingsmiddelen worden ingezet of meer grondstoffen uit reststromen worden gebruikt. Door de omschakeling kan de landbouw een bijdrage leveren aan vermindering van de stikstofuitstoot, de klimaatopgave of vergroting van de biodiversiteit.

Maar omschakeling is niet eenvoudig. Omschakeling gaat gepaard met investeringen in de bedrijfsvoering, in de ontwikkeling van producten of productconcepten, schrijft de minister in een kamerbrief van 18 november 2020.

Doelgericht

Om boeren bij die omschakeling te ondersteunen, stelt ze met het omschakelprogramma een budget beschikbaar van € 175 miljoen zodat financiering geen belemmering hoeft te zijn. Nog dit jaar wordt hiervoor € 10 miljoen uitgetrokken, volgend jaar gaat het om € 65 miljoen en in 2022 en 2023 om € 50 miljoen.

Het omschakelprogramma kent twee sporen: een omschakelspoor en een overbruggingsspoor. Het omschakelspoor bestaat uit een investeringsfonds, een subsidieregeling voor bedrijfsplannen en een regeling voor demonstratiebedrijven. Het overbruggingsspoor bestaat uit een regeling voor de jaren dat een bedrijf in omschakeling is.

Wil een bedrijf in aanmerking komen, dan moet het ook om echte veranderingen gaan. Alleen het plaatsen van zonnepanelen is niet genoeg. De plannen moeten aansluiten bij een van de doelen zoals vermindering van de stikstofemissie, vergroting van de biodiversiteit, verbetering van de bodemkwaliteit, hergebruikt van grondstoffen, vermindering van externe inputs of verbetering van dierenwelzijn. Het is nog niet duidelijk aan welke eisen je precies moet voldoen, dat wordt nog verder uitgewerkt, maar duidelijk is wel dat je moet sturen op doelen.

Kennisvouchers

Daarvoor zal gebruik gemaakt worden van een systeem van kritische prestatie indicatoren (KPI‘s) zoals dat nu in ontwikkeling is. Ook andere systemen zoals de biodiversiteitsmonitor of het Beter Leven keurmerk wordt mogelijk gebruikt.

Naast de directe steun voor bedrijven wordt er € 1,9 miljoen uitgetrokken voor de subsidieregeling Agrarische Bedrijfsadvisering en educatie voor duurzame landbouw, onder andere via kennisvouchers. Met die regeling moeten boeren ondersteund worden bij het opstellen van een bedrijfsplan voor omschakeling. Daarnaast wordt er € 1,7 miljoen beschikbaar gesteld voor demonstratiebedrijven. Praktijk- en voorbeeldbedrijven die als demonstratiebedrijf willen functioneren, moeten activiteiten organiseren om kennis te delen met anderen.

175 miljoen voor omschakeling naar duurzame landbouw